* Bài thơ THẤT TỊCH 七夕 của LÝ HẠ 李賀 đời Đường : LÝ HẠ 李賀(790～816) Thi nhân đời Đường. Tự là Trường Cát 長吉. Người ở đất Phước Xương huyện Xương Cốc. Được người đời xưng tụng là THI QUỶ 詩鬼. Ông còn có biệt hiệu là Lý Xương Cốc 李昌谷. Cuộc sống của ông trường kỳ chìm đắm trong ưu tư sầu não, vắt óc khổ ngâm sống cuộc sống hành hạ bản thân. Thêm vào gia cảnh bần hàn khốn đốn làm cho cái ngôi sao thơ chưa kịp tỏa hết những ánh sáng lạ kỳ độc đáo thì đã phải vẫn lạc rụng sớm khi mới vừa 27 tuổi. Sau đây là bài thơ THẤT TỊCH 七夕 của ông. 七夕 THẤT TỊCH 別浦今朝暗， Biệt phố kim triêu ám, 羅帷午夜愁。 La duy ngọ dạ sầu. 鵲辭穿線月， Thước từ xuyên tuyến nguyệt, 螢入曝衣樓。 Huỳnh nhập bộc y lâu. 天上分金鏡， Thiên thượng phân kim kính, 人間望玉鉤。 Nhân gian vọng ngọc câu. 錢塘蘇小小， Tiền Đường Tô Tiểu Tiểu, 更值一年秋。 Cánh trị nhất niên thu. * Nghĩa bài thơ : Trên bến sông Ngân Hà đêm nay trời rất ảm đạm. Ngồi trong rèm tơ lúc nửa đêm để nghe sầu dâng tràn ngập. Chim ô thước đã từ biệt vầng trăng xỏ chỉ để KHẤT XẢO (xin được khéo tay). Chỉ còn những con đom đóm bay vào lầu phơi áo mà thôi (Đây là lần phơi áo cuối cùng trước khi trời vào thu). Trên trời vầng trăng như chiếc gương vàng bị chia đôi (Như Ngưu Lang Chức Nữ hợp rồi lại tan). Nên (những người yêu nhau) trong nhân gian chỉ ngắm được có nửa cái móc ngọc mà thôi. (Không thấy được người yêu) như là Tô Tiểu Tiểu ở xứ Tiền Đường; Đành âm thầm sống lẻ loi cô độc thêm một mùa thu nữa vậy ! Đường Minh Hoàng và Dương Qúy Phi trong đêm Thất Tịch thì nguyện "Trên trời cùng làm chim liền cánh, dưới đất thì làm cây liền cành". Nàng cung phi của Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều thì "Mượn điều THẤT TỊCH mà thề bách niên" còn Lý Hạ lại mượn đêm Thất Tịch để bày tỏ nỗi lòng ưu sầu và thương nhớ người yêu của mình. Ngưu Lang Chức Nữ một năm còn được gặp nhau một lần trong đêm Thất Tịch, mặc dù sau đó lại phải chia tay; Còn mình xa người yêu hết năm nầy qua năm khác không biết đến bao giờ mới lại được gặp nhau đây. Vầng trăng mãi cứ như mảnh gương xẻ nửa đêm Trừ Tịch. Không biết đến bao giờ thì "Gương vỡ lại lành" đây ?! Đành cô đơn lẻ bóng thêm một năm nữa vậy ! * Diễn Nôm : THẤT TỊCH Bờ Ngân Hà ảm đạm, Rèm tơ nửa đêm sầu. Qụa rời trăng xỏ chỉ, Đom đóm áo phơi lầu. Trên trời gương bẻ nửa, Dưới thế ngắm móc câu. Đâu Tiền Đường Tiểu Tiểu ? Lại thêm một năm thu ! Lục bát : Ngân Hà ảm đạm đôi bờ, Một mình cô lẻ rèm tơ đêm sầu. Qụa rời xỏ chỉ trăng thâu, Áo phơi đóm lượn bên lầu trăng soi. Trên trời gương bẻ làm đôi, Dưới trần buồn ngắm bồi hồi ngọc câu. Tiền Đường Tiểu Tiểu về đâu ? Lại mùa thu nữa nghe sầu chia ly ! 杜紹德 Đỗ Chiêu Đức .