Thương tiến tửu 將進酒 • Xin mời rượu

Thấy chăng? Trong chén rượu mời
Sông Hoàng cuộn nước từ trời chảy xuôi
Cuốn trôi tới biển chẳng hồi
Thấy chăng? Đài các mỗi ngày soi gương
Bạc đầu mấy nỗi sầu vương
Sáng như tơ biếc chiều dường tuyết pha
Cuộc đời đắc ý vui ca
Chén vàng chẳng để trăng tà soi không
Trời ban ta chút tài năng
Chẳng e thiếu chỗ, tất dùng có phen
Nghìn vàng dẫu hết lại thêm
Trâu tơ, dê béo, bao phen sum vầy
Ba trăm chén, cạn một hơi
Sầm, Đan già trẻ cùng mời rượu chung
Ca một khúc, chén chẳng dừng
Vì ta bạn hãy nghiêng chừng lắng tai
Nhạc vui, tiệc ngọc sá gì
Chỉ mong say mãi, tỉnh chi chẳng hoài
Xưa nay hiền thánh mấy người
Đều là lặng lẽ qua rồi biết ai
Chỉ còn người đấy rượu đây
Lưu danh muôn thuở người say rượu đời
Trần Vương Bình Lạc năm rồi
Vạn vò rượu quý, tiệc vui muôn nghìn
Chủ nhà chớ ngại thiếu tiền
Hãy mua thêm rượu rót liền cùng ta
Áo nghìn vàng, ngựa ngũ hoa
Gọi ngay lũ trẻ đổi vò rượu ngon
Bạn cùng ta rót chén tràn
Vui say tan hết nỗi buồn nghìn xưa.

Anh thấy chăng:
Nước sông Hoàng từ trên trời tuôn đổ xuống, chảy theo dòng ra biển chẳng quay lui?
Anh thấy chăng:
Các cụ nhà trước gương sáng buồn tóc bạc, sớm như tơ xanh chiều tuyết pha rồi!?...
Đời vừa ý phải vui mừng,
Dưới trăng, chén ngọc xin đừng để không.
Trời sinh, tài có chỗ dùng,
Nghìn vàng nếu hết, đến không mấy hồi.
Trâu dê giết để vui thôi,
Ba trăm chén rượu một hơi thoả tình.
Sầm, Đan, hai bạn thâm tình,
Rượu mời, chén ngọc chẳng đình mất vui.
Bạn hiền, ca một khúc thôi,
Vì tôi, xin hãy tạm ngồi lắng nghe.
Trống, chuông, yến, ngọc, chẳng mê,
Chỉ mong say mãi, chẳng hề tỉnh lên.
Xưa nay vắng tiếng Thánh, Hiền,
Chỉ người uống rượu để tên lại đời.
Trần vương, Bình Lạc tiệc vui,
Mười ngàn đấu rượu, cuộc chơi, ban liền.
Chủ nhân sao nói thiếu tiền?
Cứ mua để đãi bạn hiền cho say,
Ngựa Ngũ Hoa kia,
Áo Thiên Kim này.
Tiểu đồng đi đổi rượu ngay đi nào,
Tiêu sầu vạn cổ cùng nhau!...

Bài này nhan là Tương tiến tửu chứ sao là Thương tiến tửu nhỉ.

Bác thấy chăng:
Nước Hoàng hà, từ trời chảy lại,
Đổ ra khơi, không hề trở lui.

Lại thấy chăng:
Tiên nhân ngắm gương phiền tóc trắng,
Sớm vừa xanh mướt, tối bạc phơ.
Đời được đắc ý phải tận hoan,
Đừng để chén không đãi trăng vàng!
Trời đã ban hẳn có chỗ dùng,
Ngàn vàng tiêu tán rồi lại có.
Giết dê mổ bò làm thức nhắm,
Họp nhau uống cạn ba trăm chén.

Sầm Phu tử,
Đan khâu Sinh.
Mời uống vào,
Đừng ngưng chén.
Tặng bác một khúc ca này,
Xin vì tôi hãy nghếch tai nghe:
“Trống chuông, cỗ ngọc quý hoá gì?
Mong hoài say khướt không tỉnh giấc!
Thánh hiền xưa nay đều chán ngắt,
Mỗi người biết uống lưu kỳ danh!
Trần Vương xưa đãi yến Bình lạc,
Rượu mười ngàn đấu mới thoả thích!”

Chủ quán chớ sợ gì thiếu tiền,
Chỉ lo chuốc rượu các bác đây.
Ngựa ngũ hoa,
Áo lông quý.
Gọi người đổi phứt lấy rượu ngon,
Cùng các bác tiêu sầu vạn cổ.

Anh có thấy nước Hoàng Hà từ cao
Cuồn cuộn đổ biển khơi không bao giờ trở lại?
Anh có thấy cha mẹ già trông đầu bạc buồn đau.
Sáng như tơ xanh chiều đã trắng phau.
Đời qua như bóng câu, mau hưởng niềm vui.
Chớ để chén vàng suông bóng nguyệt.
Trời cho tài tất không để phí,
Nghìn vàng tiêu phỉ chí sẽ làm nên.
Mổ trâu dê, bày tiệc rượu lên.
Mời nhau ba trăm chén quên sự đời.
Sầm phu tử, Đan Khâu ơi!
Đã uống được thì phải chơi tới bến.
Ta hát một bài vì mến,
Trọng vì ta mà đến lắng nghe
Dẫu ngọc vàng với ngựa xe chẳng quí
Ai tỉnh ai say tuý luý,
Thánh hiền xưa, còn tiếng tăm gì,
Phường Lưu Linh tiếng ghi muôn đời.
Trần Vương xưa yến nơi Bình Lạc,
Rượu tiền muôn đùa cợt tha hồ.
Người lo ta hết tiền sao?
Cứ mua thêm rượu cùng nhau uống càn.
Ngựa ngũ sắc áo nghìn vàng,
Trẻ đâu hãy đổi lấy toàn rượu ngon.
Cùng nhau ta giải sầu đong muôn đời.

Nước sông Hoàng từ trời trút xuống
Ra biển khơi chẳng muốn quay về
Nhà giàu soi kiếng não nề
Tóc xanh ban sáng, chiều vể bạc phơ
Há chẳng phải chơi cho đã kiếp
Đừng ngắm trăng với chiếc chén không
Có tài ta phải biết dùng
Ngàn vàng tiêu hết, vừa trông có liền
Giết trâu dê mở diên khai yến
Phải uống ba trăm chén một lần
Nào bác Sầm, nào cháu Đan
Hãy luôn nâng chén, đừng toan ra về
Vì các ông ta ca một khúc
Xin các ông nghiêm túc lắng nghe:
“Món ngon, chuông trống, quí gì
Quí là ở chỗ li bì say sưa
Thánh hiền đã từ xưa chìm lặng
Chỉ có dân rượu mạnh còn danh
Trần vương quán Lạc rành rành
Rượu ngon một chén ngàn vàng như không”
Chủ đừng nói là không tiền bạc
Mua rượu đi tôi bác uống vui
Ngựa hoa áo quí đâu rồi
Kêu con đổi rượu cùng tôi khề khà
Cho sầu vạn cổ tiêu ma….

Người chẳng thấy:
Nước sông Hoàng từ trời trút đổ,
Tuôn ra khơi có trở lại đâu.
Lại chẳng thấy:
Sầu tóc bạc, lầu cao gương sáng,
Sớm tơ xanh, tối trắng tuyết pha!
Đời vừa ý hưởng đi mà,
Chớ để chén với trăng già trơ trơ.
Trời sinh có tài tất được dùng,
Ngàn vàng tiêu hết lại đầy vung.
Giết trâu, mổ dê vui cho đã,
Xúm nhau chè chén đủ ngàn chung!
Ới cụ Sầm,
Bớ anh Đan.
Hãy chuốc rượu,
Chén cho tràn!
Vì người ta hát khúc ca,
Xin người hãy lắng nghe ta dạt dào!
Cỗ bàn chuông trống quí đâu,
Say vùi chớ để lúc nào tỉnh queo!
Xưa nay hiền thánh buồn teo,
Chỉ chàng say khướt danh lưu cõi đời.
Tiệc Trần Vương xưa nơi Bình Lạc,
Ngàn vạn li thù tạc liên miên.
Chủ nhân chớ ngại thiếu tiền,
Miễn sao có rượu chuốc liền với ai.
Giắt ngựa câu,
Lấy áo cừu.
Sai con đem đổi rượu mau,
Cùng người ta giết cái sầu ngàn xưa!

Mời uống rượu
Anh thấy chăng: trời cao tuôn chảy,
Sông Hoàng Hà cuộn đẩy sóng khơi,
Một dòng đổ mãi không thôi
Có bao giờ thấy khứ hồi lại đâu.
Anh thấy chăng: gương thâu mẫu phụ,
Mới xuân thì đã phủ bạc tro.
Sống thời nên hưởng, bớt lo,
Những khi đắc ý sướng cho thoả đời!
Chén vàng mời chớ nên để hạn,
Soi trăng tàn rót cạn không trung.
Trời sinh ắt có chỗ dùng,
Nghìn vàng tiêu hết, chẳng dung, lại về.
Rượu đâu dê đâu, trâu đem tế,
Ba trăm vò nữa, để hết đây.
Anh Đan, bác Sầm, chúc say,
Một hơi trăm chén uống ngay, đừng ngừng!
Hãy nghe tôi tưng bừng ca hát:
“Cỗ bàn đầy bát ngát chẳng si,
Trống chuông cũng quý báu gì,
Chỉ mong được mãi say phi kiếp này!
Bậc thánh hiền xưa nay nghe mấy?
Danh tiên tửu sử thấy mãi đây.
Bình Lạc quán, Trần vương hay,
Vạn chum rượu trắng đãi tay kẻ hiền.
Cớ sao anh than tiền sắp hết?
Cứ mua đi, dẫu chết chẳng cai.
Này thì ngựa sắc hoa mai,
Này lông cừu mới, này đai lụa màu.
Trẻ đâu, đổi lấy rượu mau,
Để ta tiêu trọn nỗi sầu thiên thu.”

Người đâu thấy
Hoàng Hà trút xuống tận trời mây
Cuộn sóng ra khơi chẳng nhíu mày

Lại chẳng thấy:
Mái đầu cha mẹ thời gian phơi
Sớm buổi còn xanh, chiều đã bạc
Được mấy ngày vui, mà mãi đợi
Đừng dành ly cạn ngắm trăng côi

Trời sinh ta tài, tất dùng tới
Tay trắng làm lại, chớ buông lơi
Bò thơm dê béo, say trước đã
Rượu ba trăm chén phải nâng rồi

Lão Sầm ơi!
Đan Khuê ơi!
Kính ly này,
Chớ vội ngưng

Vì người, ta ca một khúc
Vì ta, người nghe một lúc:
“Cỗ to nhạc lớn nào đủ quý?
Chỉ cầu tuý luý mộng nhân gian
Thánh hiền xưa nay, ai để ý
Duy kẻ say đời, sử còn ghi
Trần Vương thết yến nơi Bình Lạc,
Rượu ngon vạn đấu, cạn sạch sanh”

Chủ quán ơi, tiền nào có thiếu
Mau mau, mua rượu đãi anh hào
Nào ngựa gấm
Nào áo bào
Tiếc chi không đổi rượu đào
Cùng nhau ta cạn chén sầu ngàn thu

Anh có thấy:
Hoàng Hà nước chảy trên trời xuống,
Suôi ra biển lớn chẳng quay về!
Lại chẳng thấy:
Lầu cao soi sáng đầu tóc bạc,
Sáng xanh tơ, chiều nhuộm màu sương.
Đắc ý mấy lần nên vui tận,
Chớ để chén vàng cạn soi trăng!
Trời sinh có tài, ắt có dụng,
Ngàn vàng tiêu hoang cũng lại về.
Mổ dê, giết trâu vui cái đã,
Rót ba trăm chén uống tả tơi,
Sầm huynh hỡi,
Anh Đang Khâu.
Mời nâng chén,
Chớ có dừng!
Nay hứng ta say ca một khúc,
Xin hãy vì ta mà lắng nghe:
“Trống đánh, chuông kêu nào thích chí,
Chỉ nguyện hồn ta say chẳng dừng!
Thánh hiền xưa nay mờ tên tuổi,
Chỉ có bợm say mãi lưu danh.
Trần Vương thời đó yến Bình Lạc,
Một vạn rượu ngon bí tỉ tê.”
Ông chủ chớ nói nhà thiếu tiền,
Mau mau mua rượu đãi anh em.
Ngựa hoa ngũ sắc,
Áo lông ngàn vàng,
Liền kêu đám nhỏ mang đổi rượu,
Chén chú chén anh diệt muôn sầu.