Cơn mây gió trời Nam bảng lảng,
Bước anh hùng nhiều chặng gian truân.
Ngẫm xem con Tạo xoay vần,
Bày ra một cuộc duy tân cũng kỳ.
Suốt thân sĩ lưỡng kỳ Nam, Bắc,
Bỗng giật mình sực thức cơn mê.
Học thương xoay đủ mọi nghề,
Cái hồn ái quốc gọi về cũng mau.
Hồn đã tỉnh, bảo nhau cùng dậy,
Chưa học bò, vội chạy đua theo.
Khi lên như gió thổi diều,
Trong hò xin thuế, ngoài reo hãm thành.
Cách hoạt động người mình còn dại.
Sức oai quyền ép lại càng mau.
Tội nguyên đổ đám nho lưu,
Bắc Kỳ thân sĩ đứng đầu năm tên

[...]

Người tỉnh Bắc, Nguyễn Quyền là một
Cơn nhiệt thành lửa đốt buồng gan
Đùng đùng gió cuốn mây tan
Lạng thành giáo chức từ quan cáo về.
Mở tân giới, xoay nghề tân học
Đón tân trào, dựng cuộc duy tân
Tân thư, tân báo, tân văn
Chân đi miệng nói xa gần thiếu đâu
Trường Nghĩa thục đứng đầu dạy dỗ
Khắp ba mươi sáu phố Hà thành

[...]


Bài thơ này của một chí sĩ khuyết danh đăng trên báo Mai số 9 ngày 25-4-1936, trong một bài viết nhan đề Nam thiên phong vân ca tán tụng năm chí sĩ yêu nước chống Pháp, tham gia công cuộc duy tân đất nước hồi năm 1908 gồm Nguyễn Quyền, Lê Đại, Võ Hoành, Dương Bá Trạc và Hoàng Tăng Bí. Năm người này năm cụ đã bị Pháp kêu án chung thân khổ sai, nhưng cụ Hoàng nhờ nhạc gia can thiệp, được an trí ở Huế.

Ở đây hiện chỉ tìm được hai đoạn từ những nguồn khác nhau, chưa có bản đầy đủ.

Nguồn: Nguyễn Hiến Lê, Đông Kinh nghĩa thục - Chương 14, NXB Văn hoá Thông tin, 2002