Dân Tam Lễ vây hổ

Ngồi buồn gặp lúc thong dong,
Lấy tay cất bút thảo dòng ngâm vui.
Nôm na chép một vài lời,
Để khi thong thả đọc chơi kẻo buồn.
Ngày xưa đã có tiếng đồn:
Nhất thì hội thuỷ, hội sơn thứ nhì.
Bỗng đâu có sự bất kỳ,
Giữa năm Ất Sửu tuyết về trong đông.
Sơn quân thật đã nên lòng,
Ra tay hại vật mà không hại gì.
Khái bắt bò xã Biện một khi,
Kéo về giếng Mối nó thì ăn tươi.
Làng về lần dấu theo hơi.
Trống rung ba nhịp chín dùi đã vang.
Bàu Nu, Kẻ Sưởi các làng,
Tân Long, Kẻ Sượng kéo sang tức thì.
Kéo vào bọc dủ một khi,
Khoán truyền 12 nậu như y vững vàng.
Nậu nào bếp ấy sẵn sàng,
Giáo do phần đất rõ ràng hẳn hoi.
Lông gà vỏ lửa, tốc thôi,
Nậu vào sơ suất khoán đòi phạt trâu.
Đêm ngày giục dạo truyền nhau,
Kẻ đánh giáo mác, người trao lái chài.
Nước bầu, cơm gói thảnh thơi,
Đũa lau, mâm lá là nơi hữu tình.
Đèn trời, chiếu đất rộng thênh,
Che sương bằng lá như hình thu quân.
Vợ con cơm nước đôi lần,
Lòng mừng hớn hở hội sơn vui vầy.
Khắp hoà phụ cận đông tây,
Trên nguồn dưới bể ngày ngày đều đi.
Quan sơn nghìn dặm quản chi,
Trai tô cách điệu, gái thi áo quần.
Dập dìu già, trẻ xa gần cùng đi.
Rạng ngày mồng bốn, Dần thì,
Hai giáo một mác như y khoán truyền.
Tập rồi, mở dủ phát liền,
Xoay quanh vòng nống vang liền chẳng sai.
Lùm kia, gái sắc trai tài,
Vỗ tay, đua miệng một hồi vang không.
Hùm kia khôn tránh khỏi vòng,
Kiếm đường cất đủ thung dung đêm dài.
Bởi sinh những việc tại trời,
“Hại nhân, nhân hại”, nên người hại “ta”.
Phát rồi hàng khoán lui ra,
Quân hồi tiết túc thật đà vui thay!
Giáo giáo, mác mác sắp bày,
Già già, trẻ trẻ ngày rày chen chân.
Kéo về chật cánh đồng Tuần,
Hình như quan lớn thu quân khác gì.
Đem về lễ tạ thần kỳ,
Đem đầu xuống nộp, huyện thì tiền ban.
Tiền thì thưởng hai mươi quan,
Tiếng đồn Tam Lễ nhất gan huyện Quỳnh.
Chớ thấy Tam Lễ mà khinh,
Nội miền Tam Lễ các anh xin chừa!