Bán gia tài mua danh phận.


Theo sử thì vào cuối đời Trần và cuối đời Lê, có lệ bán phẩm hàm, người có tiền mua được hư danh cho là vinh dự. Đến đời Lê mạt, chúa Trịnh Cương đặt lệ: quan từ tứ phẩm trở xuống ai nộp 600 quan thì được thăng lên một trật. Những người chân trắng ai nộp 2.800 quan thì được bổ tri phủ, 1.800 thì được bổ tri huyện. Danh phận có thể mua như thế, nên nhiều người bán cả cơ nghiệp để mua lấy chức quan. Vì vậy có câu tục ngữ trên. Gần đây tại các thôn quê, người ta cũng đua nhau bỏ tiền ra mua nhiêu mua xã, dành góc góc chiếu chốn đình trung. Câu tục ngữ ghi một tình trạng xã-hội và nêu thói chuộng hư danh của người nước ta. Người ta thường mượn câu này để bênh vực cho cái thói ham danh phận.

Nguồn: Lê Văn Hoè, Tục ngữ lược giải - tập II, Quốc học thư xã xuất bản, 1952