“Tôi chui vào khung cũi như thú hoang...” “Я входил вместо дикого зверя в клетку...”

Tôi chui vào khung cũi như thú hoang,
nhốt cuộc đời trong sơn vàng và đinh vít.
Làm trò vui với những ống tròn quay tít.
Ăn cao lương với những con người lịch thiệp.

Từ chiều cao hầm sâu tôi nhìn một nửa thế giới,
trong tăm tối đôi lần chìm thăm thẳm.

Bỏ quê hương tôi lạc vào những thung lũng xa xăm
nghe tiếng hú bản năng khắc khoải.
Tôi gieo mầm rồi lợp mái đen kho thóc.
Đời khó nhọc, không chỉ uống nước mặn khô.

Tôi nhấn mình trong giấc mơ người quản ngục,
gặm bánh tù không bỏ lại chút vụn rơi.
Nói mọi loại câu lời, ngoại trừ tiếng hú,
âm thầm chuyển giọng câm. Tôi tứ tuần.

Cuộc sống ư? Rằng rơi vào bất tận.
Chỉ với khổ đau tôi mới chợt nhận ra mình.
Nay miệng tôi chưa nhét đầy đất chết
nên chưa thể hết những lời thơ cao đẹp.

Tôi bước vào chuồng thú, thế chỗ vật hoang,
cố hết hạn tù, và biệt danh cái đinh trong trại,
sống gần biển, chơi cò quay, bài bạc
từng ăn cùng người, trời biết, mặc áo đuôi tôm.
Từ đỉnh băng, tôi ngắm nửa thế giới luôn.
ba lần chết đuối hụt, hai lần bị thương nặng.
Bỏ đất nước nơi đã nuôi tôi phương trưởng.
Số người quên tôi bằng lượng dân một đô thành.
Tôi lang thang trong đồng cỏ, nơi vẫn nhớ rõ ràng,
tiếng gào rú cửa người dân du mục,
từng khoác trên người cái gì ban đầu là mốt
gieo trồng mỳ, lợp mái giấy dầu cho trại giống cây,
chỉ nước khô tôi chưa được nếm thôi.
Ánh mắt quạ dò xét của lính coi tù len vào giấc ngủ của tôi
từng nhá bánh tù, không để thừa dù vỏ cứng
Để dây thanh quản mình thử qua nhiều thanh âm, trừ tiếng rú
rồi chuyển sang thì thầm. Giờ tôi đã bốn mươi.
Tôi biết nói gì về cuộc đời hoá ra lại thật dài.
Chỉ cảm thấy mình cảm tình cùng đau khổ.
Nhưng khi họng tôi chưa bị nhét đất đầy cho ngạt thở,
thì mồm tôi chỉ còn biết cám ơn.

Phân tích bài thơ “Tôi bước vào chuồng thú, thế chỗ vật hoang…» của Brodsky
I. Brodsky được xem là một trong những nhà thơ gây nhiều tranh cãi nhất của thời hiện đại. Những cuộc tranh luận về ý nghĩa cũng như sự đánh giá chung đối với sáng tác của ông vẫn chưa lắng xuống. Về phương diện này, ý kiến của chính nhà thơ, được ông bộc lộ trong bài thơ «Tôi bước vào chuồng thú, thế chỗ vật hoang…» (1980), viết ngay trước sinh nhật lần thứ bốn mươi của mình, có giá trị rất lớn. Bản thân tác phẩm đã gây ra nhiều ý kiến hoàn toàn trái ngược nhau. Những người hâm mộ nhiệt thành coi đây là một bản tự đánh giá bản thân Brodsky đầy xuất sắc. Các nhà phê bình thì trước hết chỉ ra sự tự đề cao quá mức của nhà thơ và việc ông phóng đại những đau khổ, những gian truân của chính mình. Bản thân Brodsky đánh giá rất cao bài thơ này và thích trích dẫn bài thơ của mình.
Từ vị thế của một người đã trải qua nhiều năm tháng cuộc đời, nhà thơ nhìn lại cuộc đời mình. Ông chủ tâm hướng sự chú ý của độc giả vào việc ngay từ tuổi trẻ ông đã phải chịu đau khổ vì những niềm tin của mình («bước vào chuồng thú»). Cần lưu ý rằng quãng thời gian bị giam giữ không lâu của Brodsky vì tội «ăn bám» khó có thể coi là một hình mẫu của sự đày ải. Việc bị đày về nông thôn cũng không biến ông thành một người tử vì đạo (đây là ý kiến chủ quan của tác giả bài phân tích — chú thích của ban biên tập). Chính Brodsky từng nhớ lại rằng ở nông thôn ông đã rất hạnh phúc và có điều kiện để sáng tác.
Quả thực, tác giả đã trải qua rất nhiều điều trong cuộc đời. Ông từng làm thuỷ thủ, tham gia những chuyến thám hiểm địa chất dài ngày («ba lần suýt chết đuối», «hai lần bị thương nặng»). Những trải nghiệm vô cùng phong phú cho phép Brodsky tuyên bố rằng ông đã nếm trải tất cả những gì có thể biết được. Ông nhấn mạnh điều đó bằng câu: «chỉ nước khô tôi chưa được uống thôi”. Việc nhiều lần bị cưỡng bức đưa vào các cơ sở tâm thần chắc chắn đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến thái độ hết sức tiêu cực của nhà thơ đối với chính quyền Xô viết. Ông đã quen nhìn thấy ở khắp nơi «ánh mắt quạ dò la của người coi tù”, thậm chí len lỏi vào tận giấc ngủ của ông.
Brodsky chuyển sang nói về việc buộc phải di cư. Ông cho rằng số những người, dưới sức ép của chính quyền, đã từ bỏ ông, «Số người quên tôi bằng lượng dân một đô thành». Câu thơ «ăn bánh tù, mà không để lại một mẩu vỏ nào» nghe quá ư bi tráng. Nhờ sự giúp đỡ nhận được, Brodsky rất nhanh chóng có một cuộc sống sung túc ở nước ngoài và hoàn toàn không thể phàn nàn về chuyện đói khát.
Nhà thơ tự hào tuyên bố rằng không một thử thách nào có thể bẻ gãy tinh thần độc lập của ông («Để dây thanh quản mình thử qua nhiều âm sắc, trừ tiếng rú»). Cuộc đấu tranh không ngừng đã lấy đi của ông rất nhiều sức sống, vì thế ông «chuyển sang thì thầm». Tuy vậy, Brodsky vẫn biết ơn số phận không dễ dàng của mình; chính nó đã làm ông trở nên mạnh mẽ và can trường hơn. Không ai có thể buộc nhà thơ từ bỏ sự sáng tạo độc lập của mình. Chỉ có cái chết mới có thể làm được điều đó («khi họng tôi chưa bị nhét đất đầy cho ngạt thở»).

(Theo nguồn: Рустих ру; Pishi stih.com: Анализ стихотворений
Сó sự hỗ trợ của ChatGPT).