Người nhà ông Ngự sử buồn ra ngoài chợ đứng chơi, xảy có một người áo mão tử tế lại gần mà nói chuyện, lần lần hỏi tới tên họ chủ nhà, hỏi làm quan chức gì, người nhà nói lại mọi điều. Người tử tế ấy cũng bày tên họ, nói mình là họ Vương là tay trong nhà cao sang.

Hai đàng nói chuyện với nhau vui vẻ; họ Vương mới nói qua chuyện làm quan hiểm nghèo; nói các quan lớn cũng đều lập thế dựa theo hàng quí thích, mà không biết quan Ngự sử dựa thế ai. Người nhà cưới nói chủ mình không lấy thế ai cả.

Họ Vương nói ấy gọi là sợ tốn nhỏ mà quên hại to. Người nhà hỏi vậy phải gởi mình vào đâu? Ho Vương nói bà công chúa tôi ăn ở lễ nghĩa, lại hay cứu giúp người ta, có một ông Thị lang cũng nhờ tôi mà làm quen với bà tôi; như quan Ngự sử có lòng rộng rãi đừng tiếc một đôi ngàn vàng, tôi chịu đem người ra mắt bà tôi.

Người nhà ông Ngự sử nghe vậy, mầng hỏi thăm nhà, họ Vương liền chỉ một cái nhà lớn, lại nói: “Ở với nhau một nẻo không biết nhau sao?”

Người nhà về thưa lại, ông Ngự sử mầng rỡ dọn yến tiệc, sai người nhà ấy đi mời, họ Vương hớn hở qua nhà ăn uống, khen ngợi đức tánh bà công chúa, nói kĩ cang các việc trong phủ; lại nói như không phải là người ở một đàng một nẻo, dẫu cho vàng trăm, cũng không chịu giúp cho ai.

Ông Ngự sử càng đem lòng cảm mến. Tiệc rồi họ Vương từ giã ra về, biểu ông Ngự sử sắm sanh lễ vật, để y thừa cơ y nói, tối sớm cũng có tin lành.

Cách ít bữa họ Vương cỡi ngựa nghiêm trang tới nhà ông Ngự sử, hối ông ấy sắm sửa đi cho kíp; lại nói bà công chúa nhiều việc, người ta tới ra mắt chật cửa, từ sớm mai cho đến chiều không có khi hở, nay lịnh bà rảnh, phải đi cho mau, bằng chậm thì không lẽ hầu đặng.

Ông Ngự sử lật đật lấy vàng ròng cùng nhiều hàng giẽ đem theo; đi quanh quẹo hơn mười dặm đàng mới tới phủ bà công chúa.

Tới nơi, một mình họ Vương đem lễ vật vào, ông Ngự sử chực ngoài, hồi lâu họ Vương ra truyền nói lịnh bà cho đòi quan Ngự sử vào. Liền có một ít người cũng ra truyền hô tiếp rước, ông Ngự sử khóm róm đi vào, ngước mặt thấy một bà ngồi trên cao lịch sự như tiên, áo mão rực rỡ, cón các gái hầu thì đều mặc áo gấm đứng hai bên.

Ông Ngự sử sấp mình quì lạy đủ lễ, rồi nghe truyền cho ngồi bên hông nhà bông; dạy pha trà thì thấy những chén trà bằng vàng. Bà chúa phủ huý một đôi tiếng, ông Ngự sử cúc cung lui ra, nghe ở trong truyền cho giày thêu, mão hoa.

Ông Ngự sử về nhà nghĩ công ơn họ Vương trọng lắm, bèn làm thơ qua tạ, thì cửa đóng chặt không người, tưởng là họ Vương đi chầu bà chúa chưa về; ba ngày ba lần tới cũng không thấy ai, cho người đi hỏi thăm bên cửa bà chúa, thì cửa đóng then gài, ỏi người ở đó đều rằng: không có bà chúa nào, trước đây có một ít người tới mướn nhà mà ở, mà đã dọn đi cách ba bữa rồi.

Người nhà về thưa lại, thầy trò đều tức mình ách ách.


Nguồn: Paulus Của, Chuyện giải buồn, tập 1, in lần thứ 2, bản in Nhà hàng Rev et Curiol, Saigon, 1886