Bình luận nhanh 0

Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.

Con trâu già bài 1

Thơ » Việt Nam » Nguyễn » Huỳnh Mẫn Đạt

Thơ » Việt Nam » Cận đại » Nguyễn Khuyến » Thơ chữ Nôm

Thơ » Việt Nam » Nguyễn » Đặng Đức Siêu

☆☆☆☆☆ 15.00
Thể thơ: Thất ngôn bát cú
Thời kỳ: Nguyễn
Từ khoá: con trâu (37) tác giả tồn nghi (239)

Một số bài cùng từ khoá

Một số bài cùng tác giả

Một số bài cùng nguồn tham khảo

Đăng bởi tôn tiền tử vào 27/08/2014 22:20

Một nắm xương tàn một nắm da,
Bao nhiêu cái ách cũng từng qua.
Đuôi cùn biếng cột Điền Đan[1] hoả,
Tai nặng buồn nghe Nịnh Tử[2] ca.
Sớm dạo vườn Nghiêu ăn hủng hỉnh,
Chiều về nội Võ thở hi ha.
Ngày xưa mắc phải nơi Đường hạ,
Ơn có Tề vương[3] cứu lại tha.


Có tài liệu cho tác giả bài thơ là Huỳnh Mẫn Đạt, số khác lại cho là Nguyễn Khuyến, Đặng Đức Siêu.

Khảo dị:
Một nắm xương tàn một nắm da,
Bao nhiêu cái ách ‡ cổ từng qua.
Đuôi cùn biếng ‡ vẫy Điền Đan hoả,
Tai nặng buồn nghe Nịnh ‡ Thích ca.
‡ Nương bóng rừng đào[4] nhơi lễ lảo,
Nhìn gương cung quế[5] thở ‡ phì phà.
Bôi chuông nhớ thuở thân gần luỵ,
Ơn ‡ đội Tề vương ‡ chết được tha.
Một nắm xương ‡ khô, một nắm da,
Bao nhiêu cái ách ‡ đã từng qua.
Đuôi ‡ kia biếng ‡ vẩy Điền Đan hoả,
Tai ‡ nọ buồn nghe Nịnh ‡ tử ca.
Sớm ‡ thả Đồng Đào[6] ăn ‡ đủng đỉnh,
Tối về ‡ Chuồng Quế[7] thở ‡ nghi nga.
Có người đem dắt lô chuông mới,
Ơn ‡ đức vua Tề‡ lại được tha.


Chú thích:
[1]
Thời Chiến Quốc, nước Yên đánh nước Tề đã hạ được 70 thành, chỉ còn thành Cừ Tức Mặc, quân Tề vây rất ngặt. Điền Đan bèn lập trận hoả ngưu, bắt nghìn con trâu cho khoác áo năm sắc, sừng đeo gươm giáo, buộc cỏ vào đuôi mà đốt lên, rồi mở thành, đốt củi. Lửa cháy bừng bừng, trâu vừa sợ vừa giận chạy vụt sang phía quân Tề, vừa chém vừa đâm. Quân Tề không chống nổi, vỡ chạy. Sau quân Tề khôi phục được cả 70 thành.
» Có 1 bài cùng chú thích: 
[2]
Nịnh Thích thời Xuân Thu tài giỏi nhưng quẫn bách khốn cùng không biết làm sao để tự đạt. Sau ông lập kế đi buôn, đánh xe trâu sang nước Tề, ngày đi bán hàng, tối lại về ngủ ở cửa thành. Một tối, Tề Hoàn Công mở cửa thành đi đón khách, Nịnh Thích gõ sừng trâu mà hát “Núi Nam rực rỡ, đá trắng sáng sủa, đẻ ra không gặp lúc vua Nghiêu vua Thuấn. Vải ngắn áo đơn bó thân gầy mòn, cứ lan man ở trong đêm tối biết đến ngày nào!” để tỏ chí mình. Tề Hoàn Công nghe thấy bèn cho đi theo, nửa đêm đốt đuốc phong chức đại phu.
[3]
Sách Mạnh Tử: Có người dắt trâu đi ngang qua điện vua Tề, vua thấy trâu vừa đi vừa run, mới hỏi. Người dắt trâu tâu rằng dắt đem làm thịt lấy máu bôi chuông mới đúc. Vua động lòng thương bảo tha trâu và bắt dê thay thế.
[4]
Chu Vũ Vương sau khi diệt Trụ xong, phóng trâu vào Đào Lâm, thả ngựa lên Thái Hoa, để tỏ cùng dân chúng rằng trong nước từ đây sẽ luôn luôn thái bình nên trâu ngựa dùng trong việc binh không cần đến nữa.
[5]
Tức mặt trăng, mượn ý trong câu “Ngô ngưu suyễn nguyệt” nói chuyện con trâu nước Ngô cả ngày cày mệt mỏi, tối về chuồng vừa nằm nghỉ chợt thấy trăng mọc ngỡ trời sáng, nghĩ đến thân phận mà thở dài.
» Có 3 bài cùng chú thích: 
[6]
Tức Đào Lâm, sau gọi là Đào Nguyên, chỗ Vũ Vương đánh được nhà Thương, rồi thả trâu ở đó.
[7]
Theo câu ca dao “Thằng Cuội ngồi gốc cây đa, Để trâu ăn lúa gọi cha ời ời”.


[Thông tin 3 nguồn tham khảo đã được ẩn]