Rút cục mi đã chán cái thế giới cũ kỹ này

Ôi tháp Eiffel nàng chăn cừu bầy cầu be be sáng nay

Mi đã chán sống trong thời Hy La cổ

Ở đây ngay những chiếc xe hơi cũng có vẻ cũ
Chỉ tôn giáo là vẫn mới toanh tôn giáo
Vẫn giản dị như những hăng-ga (hangars) ở Phi trường

Ở châu Âu ôi đạo Ki-tô chỉ có người là không cổ lỗ
Người Âu hiện đại nhất là ngài đó Giáo hoàng Pi-e X

Còn mi, những cửa sổ nhòm mi sự hổ ngươi giữ mi lại
Không để mi vào một nhà thờ xưng tội sáng nay
Mi đọc những tờ quảng cáo những tập mẫu hàng những bích chương cao giọng hát
Đây là thơ sáng nay còn văn xuôi thì có báo hàng ngày
Có những sách ba xu đầy truyện trinh thám
Chân dung các vĩ nhân và ngàn tít tựa linh tinh

Tôi đã thấy sáng nay một con phố đẹp xinh mà tên thì tôi quên mất
Mới và sạch bong nó là cây kèn của mặt trời
Những giám đốc thợ thuyền và những người đẹp đánh máy tốc ký

Từ sáng thứ hai đến chiều thứ bảy ngày bốn lượt đi qua
Buổi sáng ba lần còi tầm rên xiết
Một quả chuông giận dữ sủa giữa trưa
Những dòng chữ trên tường trên các biển hiệu
Những tấm bảng những thông báo keng kéc như vẹt
Tôi yêu vẻ yêu kiều của con phố công nghiệp kia
Ở Paris giữa phố Aumont-Thiéville và đại lộ Ternes

Đó là con phố trẻ trung và mi hãy còn là chú bé con
Mẹ mi chi mặc cho mi hai màu xanh trắng
Mi rất ngoan đạo và cùng thằng bạn cố tri René Dalize
Các mi không mê gì hơn vẻ long trọng của nhà thờ
Đã chín giờ tối đèn khí hạ xanh lè các mi lén ra khỏi nhà ngủ
Các mi cầu kinh suốt đêm trong nhà nguyện của trường
Trong khi vĩnh cửu và đáng tôn thờ sâu thẳm thạch anh tím
Quay mãi quay mãi vinh quang sáng bừng của chúa Ki-tô
Đó là bông hoa lys đẹp mà tất cả chúng ta vun bón
Đó là ngọn đuốc tóc hung mà gió không làm tắt
Đó là người con tím tái và hồng hào của người mẹ đau thương
Đó là cái cây luôn um tùm mọi lời cầu nguyện
Đó là giá đỡ kép của vinh dự và vĩnh hằng
Đó là ngôi sao sáu cánh
Đó là Thượng đế chết ngày thứ sáu và ngày chủ nhật phục sinh
Đó là Chúa Ki-tô lên trời cừ hơn các phi công
Về độ cao ngài giữ kỷ lục thế giới

Chúa Ki-tô con ngươi của mắt
Con ngươi thứ 20 của các thế kỷ ngài biết xoay mà
Và thế kỷ này biến thành chim bay lên trời như Chúa Giê-xu
Quỷ dưới vực sâu ngẩng đầu nhìn ngài
Chúng bảo ngài biết bay thì gọi ngài là kẻ trộm
Chúng bảo ngài bắt chước Simon Mage xứ Judée
Các thiên thần đang bay quanh người bay xinh đẹp
Icare Enoch Elie Appollonius xứ Thyare
Bập bềnh xung quanh chiếc máy bay thứ nhất
Đôi lúc họ tránh ra nhường đường cho những người mà thánh thể chở lên
Những thầy cả lên cao mãi mãi nâng bánh thánh lên cao
Sau cùng máy bay đỗ mà không khép cánh
Bầu trời lúc ấy tràn ngập hàng triệu chim nhạn
Bay vút tới những chim quạ chim ưng chim cú
Từ châu Phi bay tới những con dang, hồng hạc, cò già
Chim Roc nổi danh nhờ những người kể chuyện và các nhà thơ
Lượn trên không vuốt nó quặp chiếc sọ Adam cái đầu đầu tiên
Đại bàng từ chân trời lao tới kêu một tiếng lớn
Và từ châu Mỹ bay tới chim ruồi bé nhỏ
Từ Trung Hoa chim tỉ dực thân dài và uyển chuyển
Chỉ có một cánh thôi mà bay thành đôi
Rồi đây là chim câu mái tinh thần trong trắng
Được tháp tùng bởi chim thiên cầm và chim công có mắt trên lông
Chim phượng hoàng dàn thiêu tự sinh
Che mờ tất cả một lát với tàn tro nóng bỏng
Những mỹ nhân ngư bỏ lại các eo biển hiểm trở
Đến đây cả ba nàng cùng hát
Và tất cả đại bàng phượng hoàng và tỉ dực điểu Trung Hoa
Đều kết thân với chiếc máy bay

Bây giờ mi bước đi giữa Paris một mình trong đám đông
Những bầy xe hơi rống lên lăn bánh gần mi
Nỗi khắc khoải của tình yêu nghẹt cổ
Như thể chẳng bao giờ còn được ai yêu nữa
Nếu sống vào thời xưa mi sẽ đi tu
Các mi xấu hổ khi tự bắt chợt mình đang đọc kinh
Mi tự giễu mình và tiếng cười mi lép bép như lửa địa ngục
Những tia lửa cười mạ vàng đáy sâu đời mi
Đó là một bức tranh treo trong một bảo tàng viện tối tăm
Và đôi khi mi đi xem nó thật gần

Hôm nay mi bước giữa Paris những người đàn bà vấy máu
Đó là và tôi muốn đừng nhớ nữa đó là ngày cái đẹp suy tàn
Vây giữa những ngọn lửa sùng tín Đức Bà nhìn tôi ở Chartres
Máu Thánh Tâm đã ngập chìm tôi ở Montmartre
Tôi phát ốm vì nghe những lời phúc lành
Tình yêu mà tôi đau đớn là một căn bệnh đáng xấu hổ
Và hình ảnh ám mi lại làm mi sống sót trong cơn mất ngủ và trong khắc khoải
Bao giờ hình ảnh kia cũng lướt qua gần bên mi

Bây giờ mi đứng bên bờ Địa Trung Hải
Dưới những cây canh nở hoa quanh năm
Cùng bạn bè mi đi chơi thuyền
Một người Nice một người Menton và hai người Turbie
Và giữa đáng rong bơi lội những con cá hình ảnh Đấng Cứu thế

Mi ở trong vườn một quán trọ ngoại vi Praha
Một bông hồng ở trên bàn mi cảm thấy hoàn toàn sung sướng
Và thay vì viết câu chuyện của mi bằng văn xuôi thì mi quan sát
Con cánh cam đang ngu trong lòng bông hồng

Kinh hoàng mi thấy hình mi vẽ trong những viên mã não ở Saint-Vit
Cái ngày mi thấy mình trong đó mi buồn muốn chết
Mi giống như Lazare hoảng hốt vì ánh ngày
Những chiếc kim đồng hồ khu Do Thái chạy ngược
Và mi cũng giật lùi chậm chạp trong đời
Khi mi trèo lên Hradschin và buổi chiều khi mi nghe
Những bài ca Tiệp trong các tửu quán

Đây mi ở Marseille giữa những trái dưa hấu

Đây mi ở Coblence trong khách sạn Géant

Đây mi ở Rome ngồi dưới một cây sơn tra Nhật Bản

Đây mi ở Amsterdam với một cô gái mà mi thấy đẹp nhưng thực ra thì xấu
Cô ta phải cưới một anh sinh viên ở Leyde
Ở đó người ta cho thuê phòng tiếng la-tinh là Cubicula locanda
Tôi nhớ mình đã ở đấy ba ngày và cũng từng ấy ngày ở Gouda

Mi ở Paris trong phòng dự thẩm
Người ta bắt giữ mi như một tên tội phạm

Mi đã có những chuyến du hành đau khổ và vui tươi
Trước khi nhận ra sự dối trá và tuổi tác
Mi đã khổ vì tình lúc 20 và 30 tuổi
Tôi đã sống như thằng điên và đánh mất thời gian
Mi không còn dám nhìn hai bàn tay và lúc nào tôi cũng muốn nức nở
Khóc cho mi cho người tôi yêu và tất cả những gì làm mi khiếp sợ

Mi nhìn những con mắt đẫm lệ của những người di cư tội nghiệp
Họ tin vào Thượng đế họ nguyện cầu những người đàn bà cho con bú
Họ bốc mùi ắp gian sảnh nhà ga Saint-Lazare
Giống như Ba Vua họ tin ở ngôi sao của họ
Họ hi vọng kiếm tiền ở Argentine
Và trở về quê hương sau khi giàu có
Một gia đình chở đi cái mền bông màu đỏ giống như em chở trái tim
Cái mền bông ấy và những giấc mơ chúng mình đều không có thực
Vài người di cư ở lại đây và trú ngụ
Phố Rosiers hay phố Écouffes trong những căn nhà lụp xụp
Tôi vẫn thường thấy họ buổi chiều họ ra phố thở hít khí trời
Giống như những quân cờ vua họ rất ít di chuyển
Nhiều nhất là người Do Thái các bà vợ đội tóc giả
Nhợt nhạt ngồi ở phía trong cùng các cửa hiệu buôn

Mi đứng trước quầy một quán rượu nhớp nhơ

Mi uống tác cà phê hai xu giữa đám người bất hạnh

Đêm mi ở trong một nhà hàng lớn

Những người đàn bà này không dữ đâu tuy nhiên họ có những mối lo
Ai cũng làm khổ người tình của mình kể cả ả xấu nhất

Nàng là con gái viên cảnh sát ở Jersey

Bàn tay nàng mới đầu tôi không thấy cứng và nứt nẻ

Tôi vô cùng thương hại những vết sẹo dài ở bụng nàng

Bây giờ tôi hạ thấp miệng tôi cho một cô gái nghèo có tiếng cười ghê rợn

Mi có một mình trời sắp sáng rồi
Những người bán sữa leng keng bi đông trong các phố
Đêm xa dần y như một nàng Métive mỹ miều
Đó là Lesa ân cần hay Ferdine giả dối

Và mi uống rượu này cháy bỏng như đời mi
Đời mi mi uống như rượu tì tì

Mi bước về phía Auteuil mi muốn đi bộ về nhà
Ngủ giữa những ngẫu tượng của Guinée và Úc

Đó là những Chúa Ki-tô dưới một hình thức khác và theo một tín ngưỡng khác
Ló là những Ki-tô cấp thấp của những niềm hy vọng tối tăm

Giã từ Giã từ

Mặt trời cổ cắt


Nguồn: Thơ Apollinaire, Hoàng Hưng chuyển ngữ, NXB Hội nhà văn, 1997
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)