Vòng qua phố Descartes
tôi đi về phía sông Sein
một đứa mọi trẻ ranh
rụt rè chu du đến thủ đô thế giới

Chúng tôi nhiều người
đến từ Jass, Koloshvar, Vilno
Bukaret, Sài Gòn và Marakesh
xấu hổ khi nhớ lại những tập tục gia đình
mà ở đây không nên tiết lộ cùng ai:
Vỗ tay gọi người hầu, những thiếu phụ chân trần chạy lại
chia thức ăn với những câu thần chú
chủ và tớ cùng đồng ca những lời cầu nguyện

Tôi đã bỏ lại sau lưng những vùng quê tăm tối
sờ sững, khát khao bước vào chốn toàn năng

Rồi nhiều người từ Jass, Koloshvar,
Sài Gòn hoặc Marakesh
đã bị giết vì muốn lật đổ đi những tập tục gia đình

Rồi bạn bè họ đã nắm quyền
nhân danh những gì tốt đẹp, toàn năng

Trong khi ấy thành phố vẫn giữ nguyên cho mình
những nét tự nhiên
vẫn cất tiếng cười khàn trong bóng đêm
nướng những chiếc bánh mì dài
rót rượu vang vào những bình đất sét
mua cá, tỏi, chanh ngoài những chợ trời
vẫn thờ ơ với vinh và nhục
với vĩ đại và tiếng tăm
bởi lẽ tất cả những thứ đó đã có rồi
và biến thành những tượng đài chẳng biết là ai
thành sự ghép lời hoặc bài đơn ca nghe chẳng rõ

Tôi lại tựa cùi tay lên bờ đá hoa cương xù xì
như mới trở về từ chuyến thăm những miền âm phủ
và đột nhiên thấy trong ánh sáng
vòng quay của bốn mùa
nơi những đế chế rã tan
cũng đã chết rồi những người từng sống
và chẳng có ở đây hay bất cứ nơi nào
thủ đô thế giới
Và tất cả những tập tục bị lật đổ trước đây
đã được phục hồi danh dự
Và giờ thì tôi biết
thời gian các thế hệ con người
không giống như thời gian trái đất

Còn về những trọng tội của tôi
có điều làm tôi nhớ nhất:
Làm sao khi đi trên con đường mòn phía trên thác nước
tôi đã làm tảng đá to rơi vào con rắn nước
đang nằm trên cỏ vo tròn

Và những gì tôi gặp trong đời
là một sự trừng phạt đích đáng
sự trừng phạt sớm muộn gì
cũng sẽ với tay tới kẻ phạm điều cấm kỵ


Nguồn: Phố Descartes (tuyển thơ), Czesław Miłosz, NXB Hội nhà văn, 2016
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)