Bài thơ AN QUÁN TẢO XUÂN (Kỳ 2) : 安館早春(其二) AN QUÁN TẢO XUÂN (Kỳ 2) 客話當初繁盛時， Khách thoại đương sơ phồn thịnh thì, 粉墻朱戶照江湄。 Phấn tường chu hộ chiếu giang my. 即今春早銜泥燕， Tức kim xuân tảo hàm nê yến, 猶倚胡家門裡飛. Do ỷ Hồ gia môn lý phi. 高伯适 Cao Bá Quát Inline image * Chú thích : - Đương Sơ 當初 : là Lúc ban đầu, là Trước đây. - Phấn Tường Chu Hộ 粉墻朱戶 : là Tường quét vôi trắng như bột phấn, cửa sơn màu chu đỏ như son : Chỉ nhà giàu ngày xưa. - Giang My 江湄 : là Ven sông, bờ sông , bến sông. - Tức Kim 即今 : Như hiện nay, Hiện nay đây. - Hàm Nê 銜泥 : là Ngậm bùn; HÀM NÊ YẾN 銜泥燕 : là Chim Én ngậm bùn để làm tổ, chỉ sự phồn vinh và đầm ấm của một gia đình đang thịnh vượng. Hai câu thơ chót lấy ý của hai câu thơ cuối trong bài Ô Y Hạng 烏衣巷 của Lưu Vũ Tích 劉禹錫 : 舊時王謝堂前燕， Cựu thời Vương Tạ đường tiền yến, 飛入尋常百姓家. Phi nhập tầm thường bách tính gia. Có nghĩa : Chim én ngày xưa ở hai nhà Vương, Tạ, thì giờ đã bay hết vào nhà của những bá tánh bình thường hết cả rồi ! - Hồ Gia 胡家 : là nhà họ Hồ. HỒ là một họ lớn đứng hàng thứ 13 trong Bách gia tính 百家姓, nên cũng có thể dùng để chỉ chung các dân chúng bình thường sống chung quanh làng xóm. * Nghĩa bài thơ : XUÂN SỚM Ở AN QUÁN (bài 2) Khách nói rằng : Trước đây khi nơi nầy còn phồn thịnh, thì cửa son đỏ loét tường phấn trắng tinh phản chiếu lấp lánh bên ven sông. Như hiện nay xuân về sớm và các con én cũng đã ngậm bùn để làm tổ bay vào cửa của các nhà dân bình thường khác cả rồi ! Bài thơ cảm khái trước cảnh tang thương biến đổi, vật đổi sao dời nhưng thiên nhiên thì vẫn vô tình dửng dưng, mùa xuân vẫn cứ đến sớm mặc cho cảnh trí đã đổi thay, lại làm cho ta nhớ đến hai câu thơ của Sầm Tham 岑參 trong bài SƠN PHÒNG XUÂN SỰ 山房春事 là : 庭樹不知人去盡， Đình thọ bất tri nhân khứ tận, 春來還發舊時花。 Xuân lai hoàn phát cựu thời hoa. Có nghĩa : Cây vườn chẳng biết người đi hết, Xuân về vẫn trổ những hoa xưa ! Thiên nhiên qủa vô tình đến dửng dưng trước cuộc thế tang thương biến đỗi ! Inline image * Diễn Nôm : AN QUÁN TẢO XUÂN (Kỳ 2) Inline image Khách bảo lúc xưa khi phồn thịnh, Cửa son tường phấn chiếu ven sông. Như nay xuân đến bầy chim én... Ngậm bùn làm tổ cửa nhà dân ! Lục bát : Khi xưa phồn thịnh nơi đây, Cửa son tường trắng ánh đầy ven sông. Nay thì xuân đến vắng không, Ngậm bùn chim én bay vòng nhà dân ! 杜紹德 Đỗ Chiêu Đức