Sức đã yếu lắm rồi, tuổi đã tròn bảy chục
Vị lão sư thèm được nghỉ ngơi
Nhưng cái thiện đã trốn sang xứ khác
Còn cái ác đang phục hồi sức lực
Bậc lão sư đành lại xỏ giày

Ông gói theo nhưng đồ dùng cần thiết
Chẳng là bao nhưng lủng củng vô cùng
Nào cái điếu để buổi chiều ông hút
Rồi cuốn sách ông còn đang đọc
Đến miếng bánh ông ăn

Ông ngắm nhìn lần cuối cùng thung lũng
Rồi quên luôn khi chân bước lên đường
Một con bò ham đám cỏ xanh
Trong lúc chở ông đi còn ngoái đầu gặm cố
Còn ông chẳng có gì vội cả

Sang đến ngày thứ tư
Một viên nhà đoan đã dừng họ lại
- Có cần khai gì không?
- Không có - chú tiểu đồng nói rõ:
Thầy tôi đi giảng mà
- Thì giảng cũng cần khai

Viên nhà đoan ngần ngừ hỏi tiếp:
- Vậy người ta được gì qua những điều giảng ấy?
Chú tiểu đồng: Được chứ, rằng nước rơi trên đá
Làm đá mòn dần
Ông hiểu không? Nước thì thắng cứng

Tranh thủ trời chưa tối
Chú bé dắt bò đi
Cả ba vừa khuất sau một cây thông rậm lá
Viên nhà đoan đã đuổi theo, hối hả:
Dừng lại, các vị ơi, dừng đã!

- Cái chuyện nước vừa rồi nó có nghĩa gì cơ?
- Ông cũng bận tâm ư? Cụ già dừng bò hỏi
- Phận tôi chỉ là viên nhà đoan
Nhưng muốn biết làm thế nào để thắng
Điều ấy tôi băn khoăn
Nếu ông biết, tôi xin ông, hãy nói!

Xin ông viết cho tôi. Ông đọc cho thằng cu con này viết
Chuyện như thế, xin đừng giữ riêng mình
Ở nhà tôi có giấy và bút mực
Cả thức ăn. Tôi sống ở đây mà
Thế nào ông, được chứ?

Vị lão sư ngắm người thu thuế
Áo vá chằng, chân dẫm đất
Người này không phải người thắng cuộc
Cụ thì thầm nói nhỏ: Ông cũng cần biết ư?

Cụ đã quá già rồi
Nên không thể chối từ một yêu cầu khiêm nhường như thế
Cụ nói to: ai đặt câu hỏi ra cũng phải được trả lời
Chú tiểu đồng: trời rét, dừng lại thì tốt thôi

Nhà thông thái xuống bò
Suốt bảy ngày hai thầy trò cùng viết
Viên thuế đoan cơm nước và bớt hẳn nặng lời
Thế rồi công việc xong

Vào một sáng tinh mơ, chú tiểu đồng đưa ông thuế đoan
81 câu châm ngôn, cảm ơn ông số lương khô dự trữ
Rồi cả hai thầy trò lại khuất sau cây thông vào núi
Thời bây giờ, có ai khiêm tốn hơn?

Chúng ta hãy ngợi ca không chỉ nhà thông thái
Tên tuổi chói ngời - việc trước tiên:
khai thác nơi ông những điều thông thái đã
Mà phải biết ơn người đàn ông nhà đoan
Đã làm được điều cần làm nhất ấy


Nguồn: Tạp chí Văn học nước ngoài (số 3 - 1998)
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)