Chị ơi em xin lỗi

Các nhà thơ viết cho thiếu nhi, dù nhiều hay ít hẳn cũng từng có những sáng tác theo kiểu thơ ngụ ngôn. Bên cạnh những đặc tính vốn có của thể loại, tác phẩm viết theo thể thơ này cũng đã tạo được nhiều sắc màu mới lạ, giúp cho mảng thơ thiếu nhi thêm phong phú, sinh động.

Bài “Chị ơi em xin lỗi” của nhà thơ Đỗ Toàn Diện là một trong số đó.Nhân vật trong bài thơ là em Ngựa con và chị Bò khoang. Ngựa con chỉ vì “ti toe hăng máu quá” mà có hành động không đẹp, dại dột: Định “bắt nạt chị bò khoang” trong khi sức vóc chỉ “nhỏ bé làng nhàng”, nên đã phải hứng chịu sự đau đớn do bị “trẹo chân trước”. Bài học thích đáng cho cái thói coi thường người khác mà ngựa con nhận được, đã ít nhiều thể hiện ngay từ câu “Chị ơi em xin lỗi” lấy làm nhan đề bài thơ. Song điều mà các độc giả nhí và cả người lớn cũng cảm thấy thích thú, chính nhờ việc tác giả triển khai câu chuyện một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà không kém phần thú vị. Cách dùng từ chuẩn xác nhưng cũng rất linh hoạt, đặc sắc, giúp các em thấm thía ý nghĩa giá trị của câu chuyện thơ, góp phần mở mang thêm sự hiểu biết về ngôn ngữ, bồi dưỡng thêm cho tâm hồn cũng như
nâng cao nhận thức về cuộc sống.

Hình ảnh của Ngựa con xuất hiện cả trong bốn khổ thơ. Và ở mỗi khổ, hình dáng cũng như hành động của chú ta được thể hiện khá cụ thể làm nổi bật rõ tâm lí của lứa tuổi. Từ cách dùng
tính từ để so sánh “Ngựa con bé làng nhàng;Ngựa con im thin thít” cho tới cách dùng động từ để thể hiện trạng thái: “tung vó doạ; ngã sóng xoài; khóc sướt mướt” được bố trí trình tự, lớp lang, khiến người đọc không khỏi bất giác mỉm cười.

Thời đại công nghệ số, “Giáo sư Gu-gồ” sẵn lòng giúp các bạn nhỏ dễ dàng tìm hiểu được nghĩa của những từ: làng nhàng, ti toe, vó, đành hanh... cũng như khám phá những câu thành ngữ như “ngựa non háu đá” mà nhà thơ đã khéo léo mượn từ trong dân gian để đưa vào tác phẩm của mình. Điều đó cũng phần nào giúp các em yêu thêm tiếng Việt và nâng cao hiểu biết của bản thân.

Nhưng trên tất cả, thành công của tác phẩm ấy là cách tác giả giúp các em nhận ra lỗi lầm và biết hối lỗi thông qua hình thức bài thơ ngụ ngôn nhẹ nhàng, không hề có một dòng, một câu nặng nề, trách giận mà vẫn đạt được hiệu quả giáo dục
mang tính nhân văn, nhân ái.

Điều sau cuối cũng nên nhắc đến chính là việc sử dụng dấu ba chấm (...) trong bài thơ và nhất là ở dòng cuối cùng. Bất cứ một lỗi lầm, một thiếu sót nào, việc nhận ra đã khó nhưng việc quyết tâm sữa chữa lại càng chẳng dễ chút nào. Hình như có
một sự ngập ngừng, do dự cũng như cần cả chút thời gian để các em làm được việc tưởng dễ mà không dễ này:

Chị ơi... em... xin... lỗi!