無家別

寂寞天寶後,
園廬但蒿藜。
我裡百餘家,
世亂各東西。
存者無訊息,
死者為塵泥。
賤子因陣敗,
歸來尋舊蹊。
久行見空巷,
日瘦氣慘悽。
但對狐與狸,
豎毛怒我啼。
四鄰何所有?
一二老寡妻。
宿鳥戀本枝,
安辭且窮棲。
方春獨荷鋤,
日暮還灌畦。
縣吏知我至,
召令習鼓鼙。
雖從本州役,
內顧無所攜。
近行止一身,
遠去終轉迷。
家鄉既蕩盡,
遠近理亦齊。
永痛長病母,
五年委溝溪。
生我不得力,
終身兩酸嘶。
人生無家別,
何以為蒸黎!

 

Vô gia biệt

Tịch mịch Thiên Bảo hậu,
Viên lư đãn cao lê.
Ngã lý bách dư gia,
Thế loạn các đông tê.
Tồn giả vô tiêu tức,
Tử giả vị trần nê!
Tiện tử nhân trận bại,
Quy lai tầm cựu khê.
Cửu hành kiến không hạng,
Nhật sấu khí thảm thê!
Đãn đối hồ dữ ly,
Thụ mao nộ ngã đề.
Tứ lân hà sở hữu?
Nhất nhị lão quả thê.
Túc điểu luyến bản chi,
An từ thả cùng thê.
Phương xuân độc hà xừ,
Nhật mộ hoàn quán khuê.
Huyện lại tri ngã chí,
Triệu linh tập cổ bề.
Tuy tòng bản châu dịch,
Nội cố vô sở huề.
Cận hành chỉ nhất thân,
Viễn khứ chung chuyển mê.
Gia hương ký đãng tận,
Viễn cận lý diệc tề.
Vĩnh thống trường bệnh mẫu,
Ngũ niên uỷ câu khê!
Sinh ngã bất đắc lực,
Chung thân lưỡng toan tê!
Nhân sinh vô gia biệt,
Hà dĩ vi chửng lê?

 

Dịch nghĩa

Cảnh tiêu điều sau năm Thiên Bảo
Nhà vườn toàn là cỏ dại
Xóm mình có hơn trăm nhà
Gặp đời loạn, mỗi người đi một phương
Người còn không tin tức gì
Người chết biến thành bụi đất
Thân hèn vì thua trận
Tìm lối cũ quay về
Đi mãi chỉ thấy ngõ vắng
Ánh nắng thoi thóp, cảnh tượng thê lương!
Trước mắt chỉ thấy cáo cùng cầy
Xù lông nhìn ta gầm gừ, giận dữ
Bốn bề hàng xóm còn gì đâu?
Một vài bà già goá bụa
Chim ngủ mến cành quen
Đâu dám ngại, đành nương náu với nghèo khổ!
Giữa mùa xuân thui thủi vác cuốc
Chiều tối vẫn tát nước ngoài đồng
Bọn nha lại trên huyện biết mình về
Gọi gắt đi tập trống trận
Tuy chỉ phục dịch trong châu nhà
Nhìn lại chẳng có người nào
Đi gần chỉ có một thân
Đi xa cuối cùng lạc lối!
Quân nhà đã sạch sành sanh
Dù xa hay gần thì cũng thế
Xót thương vô cùng, mẹ già ốm lâu năm
Chết đã năm năm rồi vẫn vùi bên khe lạch
Sinh ra mình mà chẳng được nhờ
Suốt đời mẹ con đều chua xót!
Ðời người đến nỗi không có nhà mà từ biệt
Thực làm kẻ dân đen cũng không đang.


(Năm 759)

Ba bài thơ Tân hôn biệt 新婚別, Thuỳ lão biệt 垂老別 và Vô gia biệt 無家別 được gọi là Tam biệt 三別.

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (7 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của Khương Hữu Dụng

Quạnh quẽ sau Thiên Bảo
Vườn lều chỉ cỏ gai!
Làng tôi dư trăm nhà
Thời loạn tản đông tây
Người còn không tin tức
Người chết lấp bùn lầy
Thằng tôi nhân thua trận
Tìm lối cũ về đây
Ði hoài thấy ngõ trống
Buồn tênh bóng nắng gầy!
Chỉ gặp chồn với cáo
Xù lông khịt doạ tôi
Quanh làng gì đâu có?
Bà goá một đôi người
Chim còn mến cành cũ
Ðậu khổ vẫn không rời
Mùa xuân, riêng vác cuốc
Tối, còn tưới nương soi
Viên huyện hay tôi về
Ra lính, đã cho đòi
Tuy làm lính trong hạt
Trong nhà không còn ai
Ði gần riêng lủi thủi
Ði xa biệt mù khơi
Quê nhà đà hết sạch
Xa gần cũng thế thôi!
Xót mẹ nỗi đau ốm
Vùi xác năm năm rồi
Sinh tôi chẳng được gì
Suốt đời hận cả đôi
Người không nhà mà biệt
Sao gọi được là người?

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn phước Hậu

Sau Thiên Bảo cảnh quang xơ xác
Khắp nhà vườn cỏ rác rườm rà
Xóm mình có quá trăm nhà
Đông tây tản lạc, loạn ra tơi bời.
Không tin tức những người sống sót
Kẻ lìa đời bùn đất vùi nông
Phận thua hèn hạ dám mong
Tìm ra lối cũ, dòng sông quay về.
Chân bước mãi ê chề ngõ vắng
Cảnh thê lương bóng nắng râm buồn
Đối đầu lũ cáo bầy chồn
Nhe nanh dữ tợn, xù lông gầm gừ.
Bốn phía xóm giờ như sỏi đá
Một hai bà goá bụa lê chân
Chim thương cây cũ cành thân
Cảnh nghèo đâu ngại, cũng đành náu nương.
Xuân thui thủi chăm đường cày cuốc
Chiều tối đen tát nước ngoài đồng
Mình về huyện lại chờ mong
Gọi đi tập trận trống rung ồn ào.
Tuy phục dịch châu hào gần đó
Nhìn trong nhà chẳng có một ai
Đi gần lủi thủi lẻ loi
Đi xa biền biệt, kể toi mạng mình.
Quanh làng xóm tráng đinh hết sạch
Xa hay gần quân cách như nhau
Vô cùng thương mẹ ốm lâu
Chết năm năm vẫn vùi đâu có mồ
Sinh con chẳng được nhờ chăm sóc
Suốt cuộc đời chua xót mẹ ta
Đời người từ biệt không nhà
Há còn xứng đáng tiếng là dân đen!

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Lãm Thắng

Sau năm Thiên Bảo, cảnh tang thương
Nhà cửa, vườn rau cỏ dại trườn
Cả xóm ước chừng trăm mái lá
Gặp đời loạn lạc, mỗi người... phương
Người còn sống sót chẳng hay tin
Kẻ chết thành tro bụi khắp miền
Hèn hạ thân này vì bại trận
Tìm về lối cũ thấy mà kinh!
Đi mãi đi hoài, đây ngõ vắng
Guộc gầy bóng nắng, giọt chiều rơi
Nhìn quanh chỉ thấy chồn và cáo
Giận dữ xù lông khịt đuổi tôi
Bốn bề hàng xóm còn đâu tá?
Sót lại đôi bà goá bụa thôi
Chim ngủ mến cành quen mấy độ
Ngại chi khốn khó có đâu rời
Thui thủi giữa mùa xuân vác cuốc
Chiều buông vẫn tát nước ngoài đồng
Nào đâu tránh được nha đầu huyện?
Giục bắt tôi đi tập trống đồn
Tuy là chỉ phục dịch trong châu
Nhìn lại, tìm người cũ, thấy đâu
Côi cút một thân, gần cũng ngán
Cuối cùng lạc lối, bởi xa lâu
Sạch sành sanh lối xưa, vườn cũ
Thì dẫu gần xa cũng vậy thôi
Thương xót mẹ già thường bệnh tật
Năm năm vùi xác dưới khe lòi
Thằng con bất hiếu lo chưa trọn
Con mẹ tủi hờn há dám quên
Xót nỗi không nhà mà giã biệt
Thì sao làm được kẻ dân đen?!

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Anh Nguyên

Sau năm Thiên Bảo điêu tàn,
Mái tranh vườn cũ lan tràn ngải, lê.
Làng xưa trăm nóc vui ghê,
Gặp đời loạn lạc, chạy về đông, tây.
Kẻ còn, tin chẳng đến đây,
Những người đã chết, xác thây bụi, bùn.
Hèn này thua trận trốn luôn,
Lối xưa về lại tìm đường mưu sanh.
Đi lâu, chỉ hẻm vắng tanh,
Mặt trời nhợt nhạt trông thành thê lương.
Gặp toàn chồn cáo trên đường,
Thấy ta, lông dựng, đau thương kêu dài.
Bốn bề lối xóm có ai,
Một hai goá phụ tóc tai bạc màu.
Quen cành chim quyến luyến nhau,
Chốn nghèo từ biệt đi sao cho đành.
Ngày xuân cuốc đất cho nhanh,
Ruộng khô, chiều tối lại đành tưới thêm.
Ta về, huyện biết, gọi lên,
Bắt ta tập trận, trống rền bên tai.
Huyện nhà phục dịch hôm, mai,
Nhìn quanh, chẳng thấy có ai thân tình.
Đi gần, lủi thủi riêng mình,
Đi xa, không bạn, một mình lạc luôn.
Quê nhà tan nát ruộng vườn,
Xa gần gì cũng trông dường như nhau.
Vô cùng thương xót mẹ đau,
Năm năm vùi xác ở đầu suối sâu.
Sanh ta nhờ được gì đâu,
Suốt đời, con, mẹ, âu sầu đắng cay.
Không nhà từ biệt, khổ thay,
Dân đen há đến nỗi này được sao!...

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Phạm Doanh

Sau Thiên Bảo rối bời,
Vườn tược đầy cỏ gai.
Làng ta hơn trăm nóc,
Loạn lạc chạy khắp nơi.
Kẻ sống không tin tức,
Người chết hoá bùn hôi.
Kẻ này vì thua trận,
Tìm về quê cũ coi.
Đi hoài thấy ngõ vắng,
Chiều tàn nắng thóp thoi.
Trước mắt cày với cáo,
Xù lông gầm doạ người.
Bốn bên hàng xóm vắng,
Chỉ vài bà goá thôi.
Chim xưa nhớ cành cũ,
Đâu ngại chỗ chơi vơi.
Giữa xuân mình vác cuốc,
Tát nước tới tối trời.
Huyện đội biết mình lại,
Bắt tập đánh trống hoài.
Tuy công tác trong hạt,
Nhìn quanh chẳng quen ai.
Đi gần: mình một bóng,
Đi xa lại lạc loài.
Quê nhà đã tan tác,
Xa gần cũng vậy thôi.
Thương chôn mẹ bệnh chết,
Năm năm bên khe vùi.
Sinh con chẳng được cậy,
Cả hai hận suốt đời.
Kiếp không nhà để nhớ,
Lấy gì chứng phận người!

tửu tận tình do tại
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Đỗ Trung Lai

Tàn tạ sau thời Thiên Bảo
Nhà, vườn chỉ toàn cỏ thôi
Làng tôi có hơn trăm hộ
Chạy đông chạy tây cả rồi!
Người sống thì không tin tức
Kẻ chết đất bùn chôn vùi
Tôi tìm về ngôi làng cũ
Chỉ vì thua trận mà thôi
Làng xưa giờ toàn ngõ trống
Mặt trời gầy guộc thảm thê
Cáo dại, chồn hoang đầy cửa
Dựng lông doạ cả người về!
Xóm thôn bốn bề vắng ngắt
Vài ba gái goá ê chề
Như chim vẫn thương cành cũ
Nên còn ở lại, chưa đi!
Sớm xuân vác bừa ra ruộng
Chiều đi tát nước trên đồng
Nha huyện thấy tôi về được
Gọi đi tập trống trong vùng

Nơi tập tuy cùng trong huyện
Cũng cần hành lý mang theo
Tìm khắp trên nhà, dưới bếp
Chỉ còn độc tấm thân nghèo!
Tôi với xóm giềng tay trắng
Gần xa cũng chẳng hơn gì
Mẹ tôi ốm lâu rồi mất
Năm năm mộ vùi bên khe
Sinh con, chưa từng nhờ cậy
Một đời biết mấy khổ đau
Còn nhà đâu mà ly biệt
Mà dâng mẹ bát canh rau?

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Minh

Sau Thiên Bảo núi sông quạnh quẽ
Vườn bỏ không mọc đủ cỏ hoang
Nhà hơn trăm nóc quê hương
Cũng vì loạn lạc tây đông chạy dài

Người còn sống không ai tin tức
Kẻ mất rồi thân xác vùi nông
Thân hèn thua trận chạy rông
Nương theo lối cũ tìm đường về quê

Trên đường thấy vắng hoe làng xóm
Chiều về không đèn đóm thảm thê
Gặp toàn chồn cáo hăm he
Xù lông khụt khịt bên lề doạ tôi

Xem thử bốn bên ai còn sống?
Còn một hai bà goá đã già
Chim còn không thích cành xa
Quê dù nghèo khó sao ta nỡ từ

Đang xuân cũng lừ đừ vác cuốc
Trời chiều còn tát nước vào nương
Huyện quan hay biết vui mừng
Gọi tôi tới tập trống rung trận tiền

Tiếng là phục dịch trên dinh huyện
Mà nhìn quanh cũng hiếm thấy người
Đi gần lủi thủi một mình
Đi xa không bạn cuối cùng lạc luôn

Xóm làng đã tan hoang tất cả
Thì xa gần cũng cảnh vậy thôi
Đau lòng vì mẹ bệnh hoài
Xác vùi bên rãnh đã ngoài năm năm

Sinh ra tôi chưa chăm được mẹ
Nay cả hai đều ngâm đắng cay
Không còn ai để chia tay
Dân đen khổ đến thế này hay sao?

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời