Chưa có đánh giá nào
Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong
Thời kỳ: Thịnh Đường
3 bài trả lời: 3 bản dịch
Đăng bởi Vanachi vào 30/01/2014 14:12

義鶻行

陰崖有蒼鷹,
養子黑柏顛。
白蛇登其巢,
吞噬恣朝餐。
雄飛遠求食,
雌者鳴辛酸。
力強不可制,
黃口無半存。
其父從西歸,
翻身入長煙。
斯須領健鶻,
痛憤寄所宣。
鬥上捩孤影,
噭哮來九天。
修鱗脫遠枝,
巨顙坼老拳。
高空得蹭蹬,
短草辭蜿蜒。
摺尾能一掉,
飽腸皆已穿。
生雖滅眾雛,
死亦垂千年。
物情有報複,
快意貴目前。
茲實鷙鳥最,
急難心炯然。
功成失所往,
用舍何其賢。
近經潏水湄,
此事樵夫傳。
飄蕭覺素發,
凜欲沖儒冠。
人生許與分,
隻在顧盼間。
聊為義鶻行,
用激壯士肝。

 

Nghĩa cốt hành

Âm nhai hữu thương ưng,
Dưỡng tử hắc bách điên.
Bạch xà đăng kỳ sào,
Thôn phệ tứ triêu xan.
Hùng phi viễn cầu thực,
Thư giả minh tân toan.
Lực cường bất khả chế,
Hoàng khẩu vô bán tồn.
Kỳ phụ tòng tây quy,
Phiên thân nhập trường yên.
Tư tu lĩnh kiện cốt,
Thống phẫn ký sở tuyên.
Đấu thượng liệt cô ảnh,
Khiếu hao lai cửu thiên.
Tu lân thoát viễn chi,
Cự tảng sách lão quyền.
Cao không đắc thặng đặng,
Đoản thảo từ uyển duyên.
Triệp vĩ năng nhất trạo,
Bão trường giai dĩ xuyên.
Sinh tuy diệt chúng sồ,
Tử diệc thuỳ thiên niên.
Vật tình hữu báo phức,
Khoái ý quý mục tiền.
Tư thực chí điểu tối,
Cấp nạn tâm quýnh nhiên.
Công thành thất sở vãng,
Dụng xá hà kỳ hiền.
Cận kinh Duật thuỷ my,
Thử sự tiều phu truyền.
Phiêu tiêu giác tố phát,
Lẫm dục xung nho quan.
Nhân sinh hứa dữ phận,
Chích tại cố miện gian.
Liêu vi nghĩa cốt hạng,
Dụng kích tráng sĩ can.

 

Dịch nghĩa

Phía nam núi có cặp chim ưng xanh,
Nuôi con trên ngọn cây thông đen.
Rắn trắng leo lên tổ,
Bữa ăn sáng nuốt ngon lành.
Lúc đó chim trống bay đi xa kiếm mồi,
Còn lại chim mái ở nhà chỉ biết kêu cuống cuồng.
Không thể chống lại sức mạnh của rắn,
Lũ chim non không còn một lấy một nửa.
Chim trống vừa từ phía tây về,
Thấy vậy vội bay vút lên từng mây.
Lát sau dẫn con chim cắt về,
Tiếng kêu ầm ĩ như giải thích sự việc.
Một bóng từ trên trời nhào xuống,
Tiếng hét như xé chín từng không.
Khiến vảy rắn vung khỏi cành xa,
Đầu rắn bị bể vì một cú đấm mạnh.
Từ trên cao rớt xuống,
Trên bãi cỏ hết trườn mình.
Chỉ một mổ mà gãy đuôi,
Bụng căng nay bị lòi.
Khi sống hung hăng nuốt bày chim non,
Tưởng sống được đến trăm năm mới chết.
Tình loài vật cũng có báo thù,
Thích thú thấy được sảy ra ngay trước mắt.
Con chim cắt đó thật là chiếm hàng đầu,
Cứu nạn với một tấm lòng vô vụ lợi.
Khi việc xong là ra đi liền, khi cần đến thì dùng,
Khi không thì đi chỗ khác, đó là triết lý của người hiền.
Có dịp qua mé sông Duật,
Tôi có nghe các tiều phu kể chuyện này.
Mới nghe đã thấy tóc dựng đứng,
Như muốn tung cả mũ của nhà nho lên.
Đời người có lòng mong,
Muốn thấy sảy ra ngay trước mắt việc nghĩa dũng như thế.
Tôi bèn viết ra bài hành chim cắt nghĩa hiệp này,
Để mà khích lệ gan anh hùng.


Bài thơ này được làm năm 758 tại Trường An.

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (3 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của Nhượng Tống

Ưng xanh ngàn thẳm một đôi
Trắc đen trên ngọn kiếm mồi nuôi con
Trèo lên, rắn trắng nuốt luôn
Mỏ vàng cả tổ chim non đi đời
Kiếm ăn, con sống xa chơi
Chịu thua, con mái rầm trời kêu vang
Chim chồng về tự tây phương
Tung mây lại thấy vội vàng bay đi
Chốc thôi cắt khoẻ rước về
Nỗi niềm oan khổ cắt thì hiểu ra
Băng mình vừa đánh vừa la
Khúc dài, đầu lớn, rắn đà sợ oai
Lìa cành rơi xuống lưng trời
Nằm trên bãi cỏ, quằn quài chẳng nên
Gãy xương, sổ ruột chết liền
Giúp nhau, nghĩa cắt đáng truyền nghìn thu
Chim ra cũng biết báo thù
Sướng gì hơn sự mắt cho được nhìn
Việc xong cất cánh bay liền
Trong loài chim dữ, cắt nên đứng đầu
Đi qua sông Ruật ngày nào
Tiều phu có bọn kháo nhau chuyện này
Giúp mà nên nghĩa giúp ngay
Nghe xong, lòng những vơi đầy kính yêu
Biên thơ cứ thực chép theo
Làm gương nghĩa hiệp để treo trong đời


Nguồn: Thơ Đỗ Phủ, NXB Văn hoá thông tin, 1996
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Phạm Doanh

Đôi ưng xanh, mé núi,
Nuôi con, đọt thông đen.
Rắn trắng leo lên tổ,
Bữa sáng được miếng ngon.
Kiếm mồi trống bay vắng,
Còn mái, chỉ kêu than.
Sức mạnh nào chống nổi,
Chết hết ổ chim non.
Phía tây bố về tới,
Từng mây lại bay liền.
Phút sau cùng cắt tới,
Kêu vang tỏ nỗi niềm.
Một bóng nhào bổ xuống,
Tầng trời hét vang rền.
Vẩy văng khỏi cành lá,
Trán bể: đấm trăm cân.
Ngọn cây, rắn té xuống,
Bãi cỏ rắn hết triền.
Đứt đuôi: chỉ một mổ,
Bụng căng cũng bị xuyên.
Sống tuy nuốt chim nhỏ,
Do đó chết để đền.
Báo thù, vật cũng biết,
Khoái thấy ngay nhãn tiền.
Chim này đáng bực nhất,
Cứu nạn lòng trung kiên.
Việc xong, bay mất hút,
Ẩn hiện đúng kẻ hiền.
Đi gần bờ sông Duật,
Việc nghe tiều phu truyền.
Nghe xong thấy tóc dựng,
Mũ như muốn tung lên.
Đời người cho có phận,
Trước mắt sảy ra liền.
Gương nghĩa hiệp đáng quý,
Thơ này mới chép nên.

tửu tận tình do tại
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Minh

Sườn núi mát có đôi chim ó
Nuôi con trong tổ ngọn bách đen
Thèm chim rắn trắng leo lên
Cắn, nuốt chim nhỏ không kiêng nể gì
Con đực vắng bay đi kiếm sống
Cái chỉ còn kêu váng chua cay
Rắn mạnh quá, sao ngăn đây?
Số chim một nửa rắn đầy bụng no
Cha của chúng phương tây về tới
Nó bay ngay vào đám khói dài
Cầu chim cắt khoẻ cứu đời
Bằng cách diễn tả thay lời đớn đau
Đấu trường vụt bóng đâu một cái
Tiếng thét vang tới chín từng trời
Cành cao xác rắn tuột rơi
Trán đà bị móng chân dài đạp tan
Trên cao bị tan tành đại bại
Dưới đất bò oằn oại tắt hơi
Chỉ một mổ mà đứt đuôi
Bụng bị xé nát tơi bời ruột gan
Lúc sống giết chim non nhiều quá
Nay chết nằm cho cả ngàn năm.
Vật còn biết báo oán ân
Xảy ra trước mắt thật trân quý rồi
Trong truyện này cắt loài mạnh tợn
Tâm cứu đời còn lớn đáng khen
Việc xong lặng lẽ đi liền
Dùng tâm xả của người hiền đức cao
Ta có việc đi vào sông Duật
Được nghe người mót củi kể ra
Nghe xong tóc dựng bung to
Tưởng như đẩy mũ nhà nho lên trời
Đó cũng là người đời mơ ước
Được đỡ đần vào lúc nguy nan
Nay thơ bài Nghĩa cốt hành
Để cho tráng sĩ càng thêm can trường.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời