Thi viện

Quên mật khẩu | Đăng ký

223 người đang online (9 thành viên)

 

» Tham gia Thi Viện trên facebook Tìm nhanh:      Góp ý



Vương Duy - 王維  x x

Thơ » Trung Quốc



» Hiện danh sách 14 người yêu thích
- Ẩn tiểu sử tác giả
Vương Duy 王維 (699–759), tự là Ma Cật 摩詰, người huyện Kỳ (thuộc phủ Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây). Cha mất sớm, mẹ là một tín đồ thờ Phật suốt ba mươi năm. Do đó, Vương Duy chịu ảnh hưởng tư tưởng của đạo Phật. Vương Duy tài hoa từ nhỏ, đàn hay, vẽ giỏi, chữ đẹp, văn chương xuất chúng. Năm 19 tuổi, Vương Duy đến Trường An, được Kỳ Vương Lý Phạm mến tài; đỗ đầu kỳ thi của phủ Kinh Triệu. Năm 21 tuổi, thi đậu tiến sĩ, được bổ làm Ðại Nhạc thừa rồi bị giáng làm tham quân ở Tế Châu. Sau nhân Trương Cửu Linh làm Trung Thư lệnh, ông được mời về làm Hữu Thập di, Giám sát ngự sử, rồi thăng làm Lại bộ lang trung. Trong thời gian này, thanh danh của ông và em là Vương Tấn vang dậy Trường An. Sau đó đến lượt Trương Cửu Linh lại bị biếm, Vương Duy đi sứ ngoài biên ải và ở Lương Châu một thời gian. Khi An Lộc Sơn chiếm kinh thành, Vương Duy bị bức bách làm chức Cấp sự trung, sau khi bị câu lưu tại chùa Bồ Ðề. Một hôm An Lộc Sơn mở đại yến tại ao Ngưng Bích, có các nhạc công của Lê viên tấu nhạc, khiến mọi người cảm xúc rơi lệ. Vương Duy nghe bài ấy cảm thương làm bài thơ sau:

Ngưng Bích trì
Vạn hộ thương tâm dã sinh yên
Bách quan hà nhật tái triều thiên.
Thu hòe hoa lạc không cung lý,
Ngưng Bích trì đầu tấu quản huyền.
(Ao Ngưng Bích
Muôn hộ đau thương khói tỏa mờ,
Bao giờ quan lại được chầu vua ?
Hoa hòe rơi rụng cung thu vắng,
Ngưng Bích rền vang tiếng trúc tơ.)

Sau khi loạn yên, Vương Duy được tha tội và phục chức, chính nhờ bài thơ này, và nhờ có Vương Tấn, đang làm hình bộ thượng lang, xin giải chức chuộc tội cho anh. Về sau, Vương Duy làm đến chức Thượng thư hữu thừa.

Ông giỏi văn nghệ, ưa tiêu dao, nên tuy làm việc với triều đình nhưng vẫn thích nơi có cảnh quan yên tĩnh. Ông được gần vua, các cận thần và được quý trọng vì am hiểu văn chương nghệ thuật. Song trong lòng đã sẵn hướng về thiên nhiên nên thơ ông tả nhiều thú điền viên sơn thủy. Ông có một trang viên riêng cho mình, ở đó ông gảy đàn, thổi sáo và làm thi phú.

Ông để lại khoảng 400 bài thơ, trong đó có những bài thơ thời trẻ, bộc lộ tâm trạng của lớp tri thức có tài có chí không được dùng, sống trong cảnh hàn vi, còn bọn công tử quý tộc dốt nát lại giàu có, rong chơi xa hoa, trụy lạc.

Những tháng năm ở biên cương, thơ ông có tình điệu khẳng khái, hiên ngang, đề cao lòng yêu nước, tinh thần hăng hái của những người lính canh giữ biên cương, sẵn lòng vì một triều đại đang mở mang, hướng tới thịnh vượng (Sứ chí tại thượng, Lũng đầu ngâm, Lão tướng hành,...)

Thơ Vương Duy có một phần nổi bật quan trọng đó là thơ thiên nhiên. Do thú ưa thích một lối sống thanh tao, phong nhã, tâm hồn ông hoà nhập với cảnh sống thanh bình của làng quê yên ấm. Thơ ông miêu tả núi sông hùng vĩ, cảnh làm ruộng, gặt hái, lấy sự chất phác đôn hậu của đời sống dân chúng cần mẫn trên đồng ruộng làm nền. Thơ ông còn đắm trong tư tưởng hỷ xả từ bi của đạo Phật.

Thơ Vương Duy có phong cách riêng, có chất hùng tráng và thâm trầm. Tài thơ của ông giàu có ở cách thể hiện những đề tài khác nhau, việc miêu tả thiên nhiên tinh tế và đầy sống động. Ngôn ngữ thơ cô đọng và điêu luyện, phù hợp với những ý tứ sâu sắc, truyền cảm.

Ngoài tài thơ ra, Vương Duy còn sành âm nhạc, giỏi thư pháp và hội họa. Tranh sơn thủy của ông mở đầu cho lối họa Nam Tông. Người ta thường khen ông là: "Trong thơ có họa, trong họa có thơ" (Thi trung hữu họa, Họa trung hữu thi).

Ðối với Phật giáo đương thời, Vương Duy có địa vị cao trong Nam phái thiền tông. Người đời sau gọi ông là Thi Phật.

[Gửi ngày 31/05/2004 16:35 bởi Vanachi. Sửa 6 lần, lần cuối ngày 10/04/2007 12:06 bởi Vanachi.]


1. Đào Nguyên hành39. Khốc Mạnh Hạo Nhiên77. Tặng Vi Mục thập bát
2. Đáp Bùi Địch40. Khổ nhiệt hành78. Tức phu nhân
3. Đáp Trương Ngũ đệ nhân41. Khuê nhân tặng viễn79. Tống Bình Đạm Nhiên phán quan
4. Đông dạ thư hoài42. Lâm cao đài tống Lê thập di80. Tống Bí thư Triều Giám hoàn Nhật Bản tịnh tự
5. Đầu Đạo Nhất sư Lan Nhược túc43. Lâm hồ đình81. Tống biệt - Há mã ẩm quân tửu
6. Đề hữu nhân vân mẫu trướng tử44. Lão tướng hành82. Tống biệt - Sơn trung tương tống bãi
7. Đăng Biện Giác tự45. Lạc Dương nữ nhi hành83. Tống biệt - Tống quân Nam Phố lệ như ty
8. Điền viên lạc kỳ 146. Lộc trại84. Tống Chu Đại nhập Tần
9. Điền viên lạc kỳ 247. Lý xử sĩ sơn cư85. Tống Hình Quế Châu
10. Điền viên lạc kỳ 348. Liễu lãng86. Tống Kỳ Vô Tiềm lạc đệ hoàn hương
11. Điền viên lạc kỳ 449. Lưu biệt Thôi Hưng Tôn87. Tống Lý thái thú phó Thượng Lạc
12. Điền viên lạc kỳ 550. Lương Châu tái thần88. Tống Mạnh Lục quy Tương Dương
13. Điểu minh giản51. Mạnh Thành ao89. Tống Từ Châu Lý sứ quân
14. Ban tiệp dư kỳ 352. Mộc Lan sài90. Tống Trầm Tử Phúc chi Giang Đông
15. Biệt đệ muội53. Nam mang91. Tống Vi bình sự
16. Ca Hồ54. Nạp lương92. Thanh khê
17. Câu Trúc lĩnh55. Ngẫu nhiên tác kỳ 693. Thán bạch phát
18. Cửu nguyệt cửu nhật ức Sơn Đông huynh đệ56. Ngưng Bích trì94. Thù Quách cấp sự
19. Chung Nam biệt nghiệp57. Phụng hoạ thánh chế "Tòng Bồng Lai hướng Hưng Khánh các đạo trung lưu xuân vũ trung xuân vọng" chi tác ứng chế95. Thù Tri phiến
20. Chung Nam sơn58. Phụng ký Vi thái thủ bộ96. Thù Trương Thiếu Phủ
21. Chước tửu dữ Bùi Địch59. Quan lạp97. Thiếu niên hành
22. Dữ Lô viên ngoại Tượng quá Thôi xử sĩ Hưng Tôn lâm đình60. Quá Hương Tích tự98. Thu dạ độc toạ
23. Du Lâm ca61. Quá Thừa Như thiền sư Túc cư sĩ Tung khâu Lan Nhã99. Thu dạ khúc
24. Du Lý sơn nhân sở cư nhân đề ốc bích62. Quá Thuỷ Hoàng mộ100. Thư sự
25. Hàn thực ty thượng tác63. Quy Tung Sơn tác101. Trúc Lý quán
26. Hán giang lâm diểu64. Quy Võng Xuyên tác102. Tư Thánh tự tống Cam Nhị
27. Hạ nhật quá Thanh Long tự yết Thao thiền sư65. Sơn cư thu minh103. Tương tư
28. Hỷ đề bàn thạch66. Sơn thù du104. Vị Thành khúc
29. Hồng mẫu đơn67. Sơn trung105. Vị Xuyên điền gia
30. Hiểu hành Ba Giáp68. Sơn trung ký chư đệ muội106. Văn Mai quán
31. Hoa Tử cương69. Tân di ổ107. Võng Xuyên nhàn cư
32. Hoạ Giả Chí xá nhân "Tảo triều Đại Minh cung" chi tác70. Tây Thi vịnh108. Võng Xuyên nhàn cư tặng Bùi tú tài Địch
33. Hoạ thái thường Vi chủ bạ Ôn Thang ngụ mục71. Tích vũ Võng Xuyên trang tác109. Xuân dạ Trúc Đình tặng Tiền thiếu phủ quy Lam Điền
34. Kỳ thượng biệt Triệu Tiên Chu72. Tạp thi kỳ 1110. Xuân nhật dữ Bùi Địch quá Tân Xương lý phỏng Lã dật nhân bất ngộ
35. Ký Sùng Phạm tăng73. Tạp thi kỳ 2111. Xuân trung điền viên tác
36. Khẩu hào hựu thị Bùi Địch74. Tạp thi kỳ 3112. Y Châu ca
37. Khốc Ân Dao kỳ 175. Tảo thu sơn trung tác113. Yên Chi hành
38. Khốc Ân Dao kỳ 276. Tặng Tam Tổ Vịnh 


Trang trong tổng số 12 trang (113 bài thơ)
[1] [2] [3] [4] [5] [6] ... ›Trang sau »Trang cuối

   Đào Nguyên hành
 
Thể thơ: Thất ngôn cổ phong, thời kỳ: Thịnh Đường
Từ khoá: Đào Nguyên , hoa đào
Đã được xem 1549 lần
Đăng bởi Vanachi vào 26/12/2005 12:14
Đã sửa 2 lần, lần sửa cuối bởi Vanachi vào 19/03/2006 21:07
x Có 2 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

桃源行

Đào Nguyên hành

Bài hát Đào Nguyên (Người dịch: Vũ Thế Ngọc)

漁舟逐水愛山春,
兩岸桃花夾古津。
坐看紅樹不知遠,
行盡青溪不見人。

山口潛行始隈隩,
山開曠望旋平陸。
遙看一處攢雲樹,
...

Ngư châu trục thuỷ ái sơn xuân
Lưỡng ngạn đào hoa giáp cổ tân
Toạ khán hồng trụ bất tri viễn
Hành tận thanh khê bất kiến nhân

Sơn khẩu tiệm thành thỉ ôi áo
Sơn khai khoáng vọng triền bình lục
Diêu khán nhất xứ toản vân thụ
...

Thuyền câu theo suối luyến non xuân
Đào nở đầy bờ chật bến xưa
Ngồi ngắm cây hồng xa chẳng biết
Tận nguồn suối bạc người không qua

Sơn động chậm trôi dòng khúc khuỷu
Núi hang rộng mở đất bình nguyên
Xa ngắm một miền cây khói toả
...

» Xem toàn bộ bài thơ

 
 

   Đáp Bùi Địch
 
Thể thơ: Ngũ ngôn tứ tuyệt, thời kỳ: Thịnh Đường
Từ khoá: Bùi Địch
Đã được xem 623 lần
Đăng bởi Vanachi vào 05/04/2006 19:55
Đã sửa 1 lần, lần sửa cuối bởi Vanachi vào 05/04/2006 20:12
x Có 3 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

答裴迪

Đáp Bùi Địch

Trả lời Bùi Địch (Người dịch: Đông A)

淼淼寒流廣,
蒼蒼秋雨晦。
君問終南山,
心知白雲外。

Miểu miểu hàn lưu quảng,
Thương thương thu vũ hối.
Quân vấn Chung Nam sơn,
Tâm tri bạch vân ngoại.

Mênh mang nước lạnh rộng trôi
Xanh xanh mù mịt kín trời mưa thu
Anh thăm hỏi núi Nam ư
Tâm tôi ngoài đám mây mờ nào hay.

 
 

   Đáp Trương Ngũ đệ nhân
 
Thể thơ: Cổ phong (cổ thể), thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 463 lần
Đăng bởi hongha83 vào 07/10/2008 23:27
x Có 2 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

答張五弟

Đáp Trương Ngũ đệ nhân

Trả lời chú Năm Trương Nhân (Người dịch: Lê Nguyễn Lưu)

終南有茅屋,
前對終南山。
終年無客常閉關,
終日無心長自閑。
不妨飲酒復垂釣,
君但能來相往還。

Chung Nam hữu mao ốc,
Tiền đối Chung Nam san.
Chung niên vô khách thường bế quan,
Chung nhật vô tâm trường tự nhàn.
Bất phương ẩm tửu phục thuỳ điếu,
Quân đãn năng lai tương vãng hoàn.

Chung Nam có mái rạ
Ngay trước núi Chung Nam
Đóng cửa năm dài khách vắng tăm
Nhàn vui suốt buổ thảnh thơi nằm
Tha hồ uống rượu cùng câu cá
Lui tới xin em cứ ghé thăm.

 
 

   Đông dạ thư hoài
 
Thể thơ: Ngũ ngôn bát cú, thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 445 lần
Đăng bởi hongha83 vào 14/01/2010 23:21
x Có 2 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

冬夜書懷

Đông dạ thư hoài

Nỗi lòng đêm đông (Người dịch: Trần Văn Nhĩ)

冬宵寒且永,
夜漏宮中發。
草白靄繁霜,
木衰澄清月。
麗服映頹顏,
朱燈照華髮。
漢家方尚少,
顧影慚朝謁。

Đông tiêu hàn thả vĩnh,
Dạ lậu cung trung phát.
Thảo bạch ái phồn sương,
Mộc suy trừng thanh nguyệt.
Lệ phục ánh đồi nhan,
Chu đăng chiếu hoa phát.
Hán gia phương thượng thiểu,
Cố ảnh tàm triêu yết.

Đông tàn đêm lạnh ngắt
Rả rích lậu cung trường
Cỏ trắng nhuốm sương đẫm
Cây cằn ánh nguyệt trong
Già không xứng áo đẹp
Tóc bạc soi đèn hồng
Hán trọng tráng niên mạnh
Ngắm mình thẹn bệ rồng


Nguồn: Tuyển tập thơ Đường (Q.I), NXB Văn nghệ, 2009.
 
 

   Đầu Đạo Nhất sư Lan Nhược túc
 
Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong, thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 579 lần
Đăng bởi Vanachi vào 07/10/2008 12:36
x Có 1 bài trả lời


(5 điểm, 1 người bầu)
Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

投道一師蘭若宿

Đầu Đạo Nhất sư Lan Nhược túc

Tương đắc sư Đạo Nhất ở Lan Nhược (Người dịch: Vũ Thế Ngọc)

一公棲太白,
高頂出風煙。
梵流諸壑遍,
花雨一峰偏。
跡為無心隱,
名因立教傳。
鳥來遠語法,
客去更安禪。
...

Nhất công thê Thái Bạch,
Cao đỉnh xuất phong yên.
Phạm lưu chư hác biến,
Hoa vũ nhất phong thiên.
Tích vị vô tâm ẩn,
Danh nhân lập giáo truyền.
Điểu lai viễn ngữ pháp,
Khách khứ cánh an thiền.
...

Ngài ẩn núi Thái Bạch,
Đỉnh cao vượt khói mây.
Kinh tụng muôn khe chảy,
Mưa hoa một núi đầy.
Dấu tích: Vô tâm ẩn,
Nhân danh: Lập giáo truyền.
Chim đến gieo lời pháp,
Khách về an tâm thiền.
...

» Xem toàn bộ bài thơ


Vương Duy rất tương đắc với thiền sư Đạo Nhất tức ngài Mã Tổ (707-786).

Nguồn: Vương Duy chân diện mục, Vũ Thế Ngọc, NXB Tổng hợp tp. Hồ Chí Minh, 2006
 
 

   Đề hữu nhân vân mẫu trướng tử
 
Thể thơ: Ngũ ngôn tứ tuyệt, thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 526 lần
Đăng bởi Vanachi vào 13/05/2007 01:40
x Có 3 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

題友人雲母障子

Đề hữu nhân vân mẫu trướng tử

Đề trên bức trướng của người bạn (Người dịch: Vũ Thế Ngọc)

君家雲母障,
時向野庭開。
自有山泉入,
非因采畫來。

Quân gia vân mẫu trướng,
Thì hướng dã đình khai.
Tự hữu sơn tuyền nhập,
Phi nhân thái hoạ lai.

Tấm trướng này của bạn,
Mang ra giữa sân hoang.
Núi suối từ đó đến,
Chẳng phải màu tranh tường.



Nguồn: Vương Duy chân diện mục, tr. 21, Vũ Thế Ngọc, NXB Tổng hợp tp. Hồ Chí Minh, 2006
 
 

   Đăng Biện Giác tự
 
Thể thơ: Ngũ ngôn bát cú, thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 437 lần
Đăng bởi Vanachi vào 24/05/2007 13:51
x Có 2 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

登辨覺寺

Đăng Biện Giác tự

Lên chùa Biện Giác (Người dịch: Vũ Thế Ngọc)

竹徑從初地,
蓮峰出化城。
窗中三楚盡,
林上九江平。
軟草承趺坐,
長松響梵聲。
空居法雲外,
觀世得無生。

Trúc kính tòng sơ địa,
Liên phong xuất Hoá Thành.
Song trung tam Sở tận,
Lâm thượng cửu giang bình.
Nhuyễn thảo thừa phu toạ,
Trường tùng hưởng Phạm thanh.
Không cư pháp vân ngoại,
Quán thế đắc vô sinh.

Lối trúc đến đất phẳng,
Núi Sen biến Hoá Thành.
Trong cửa tan ba Sở,
Trên rừng lặng chín sông.
Cỏ mềm ngồi kiết toạ,
Tùng cao vang tiếng kinh.
Không cư, ngoài mây Pháp,
Quán thế, vượt tử sinh.


Nguồn: Vương Duy chân diện mục, tr. 89, Vũ Thế Ngọc, NXB Tổng hợp tp. Hồ Chí Minh, 2006
 
 

   Điền viên lạc kỳ 1
 
Thể thơ: Cổ phong (cổ thể), thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 406 lần
Đăng bởi Phụng Hà vào 12/10/2009 19:34
x Có 4 bài trả lời


(2 điểm, 1 người bầu)
Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

田園樂其一

Điền viên lạc kỳ 1

Thú điền viên kỳ 1 (Người dịch: Phụng Hà)

採菱渡頭風急,
策杖西村日斜。
荇樹彈邊漁父,
桃花源裏人家。

Thái lăng độ đầu phong cấp,
Sách trượng Tây thôn nhật tà.
Hạnh thụ đàn biên ngư phủ,
Đào hoa nguyên lý nhân gia.

Hái ấu cập bờ, gió lên gấp,
Thôn Tây chống gậy ngắm chiều tàn.
Ngư ông ngồi kế cây đàn hạnh,
Bên suối Đào Hoa nhà mấy gian.


Nguồn: Đường thi cảm dịch, Đinh Vũ Ngọc, NXB Đà Nẵng, 2000
 
 

   Điền viên lạc kỳ 2
 
Thể thơ: Cổ phong (cổ thể), thời kỳ: Thịnh Đường
Đã được xem 310 lần
Đăng bởi Phụng Hà vào 14/03/2010 19:12
Đã sửa 1 lần, lần sửa cuối bởi Vanachi vào 16/03/2010 17:34
x Có 3 bài trả lời


Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

田園樂其二

Điền viên lạc kỳ 2

Thú ruộng vườn kỳ 2 (Người dịch: Đinh Vũ Ngọc)

萋萋春草秋祿,
落落長松夏寒。
牛羊自歸村巷,
童稚未識衣冠。

Thê thê phương thảo xuân lục,
Lạc lạc trường tùng hạ hàn.
Ngưu dương tự quy lậu hạng,
Đồng trĩ bất thức y quan.

Cỏ thơm xuân nhuộm xanh biêng biếc,
Chót vót thông cao lạnh tiết hè.
Quen lối, trâu dê về xóm nhỏ,
Cân đai con trẻ chẳng hề nghe.


Nguồn: Đường thi cảm dịch, Đinh Vũ Ngọc, NXB Đà Nẵng, 2000
 
 

   Điền viên lạc kỳ 3
 
Thể thơ: Cổ phong (cổ thể), thời kỳ: Thịnh Đường
Từ khoá: điền viên
Đã được xem 349 lần
Đăng bởi Phụng Hà vào 21/11/2009 16:48
x Có 3 bài trả lời


(3 điểm, 2 người bầu)
Bầu chọn: 1 | 2 | 3 | 4 | 5
x Thao tác
 
 
 

田園樂其三

Điền viên lạc kỳ 3

Thú ruộng vườn kỳ 3 (Người dịch: Đinh Vũ Ngọc)

山下孤煙遠村,
天邊獨樹高原。
一瓢顏回陋巷,
五柳先生對門。

Sơn hạ cô yên viễn thôn,
Thiên biên độc thụ cao nguyên.
Nhất biều Nhan Hồi lậu hạng,
Ngũ Liễu tiên sinh đối môn.

Thôn núi xa một làn khói cuộn
Nương bên trời một ngọn cây già
Bầu Nhan Hồi hẻm vào ra
Nhà ông Ngũ Liễu nhìn qua cổng vườn.



Nguồn: Đường thi cảm dịch, Đinh Vũ Ngọc, NXB Đà Nẵng, 2000
 
 

Trang trong tổng số 12 trang (113 bài thơ)
[1] [2] [3] [4] [5] [6] ... ›Trang sau »Trang cuối






RSS © 2004-2013 annonymous