Chia sẻ trên Facebook Trang Thi Viện trên Facebook Chia sẻ trên Google+ Chia sẻ trên Twitter RSS feed
Dùng font cỡ nhỏ Dùng font cỡ vừa Dùng font cỡ lớn

Nguyễn Bỉnh Khiêm - 阮秉謙

Thơ » Việt Nam


Nguyễn Bỉnh Khiêm
» Hiện danh sách 16 người yêu thích
» Hiện danh sách 1 bài viết liên quan tới tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm trong Thư viện bài viết
» Hiện tiểu sử tác giả
1. Bạch Vân ca5. Sấm ký (I)
2. Cảm hứng6. Sấm ký (II)
3. Hữu cảm kỳ 17. Sấm ký (III)
4. Hữu cảm kỳ 28. Trung Tân ngụ hứng
1. Cự ngao đới sơn8. Nhân thôn
2. Du Phổ Minh tự9. Thu thanh
3. Hạ cảnh10. Thuỷ hành phó doanh cảm tác
4. Khuê tình11. Trừ tịch tức sự
5. Ngụ hứng kỳ 112.
6. Ngộ Trung nguyên xá tội13. Xuân đán cảm tác
7. Nguyên Đán thuật hoài14. Xuân hàn
1. Bài mở đầu13. Thành sự
2. Hiếu hạnh14. Trí giả
3. Chức phận làm con15. Minh châu
4. Nói về giàu sang16. Học vấn
5. Đại nghĩa17. Tu đức
6. Chí thiện18. Cát nhân
7. Thiện ác19. Lương tài
8. Tích thiện20. Lập thân
9. An phận21. Thịnh đức
10. Đại đạo22. Hiếu hoàn
11. Độc thư23. Năng tĩnh
12. Do mệnh24. Thư tất
1. (Chưa rõ tên)27. Nhân tình thế thái bài 28
2. (Chưa rõ tên)28. Nhân tình thế thái bài 36
3. (Chưa rõ tên)29. Nhân tình thế thái bài 38 (Cảnh nhàn)
4. (Chưa rõ tên)30. Nhẫn thì qua
5. Đạo thường31. Tử sự phụ mẫu (Con thờ cha mẹ)
6. Điền viên thú bài 232. Tự thán
7. Ðường đời hiểm hóc33. Thói đời
8. Có phúc có phần34. Thú ẩn dật
9. Của nặng hơn người35. Thú dưỡng thân
10. Chớ cậy rằng hơn36. Thú dưỡng thân
11. Cương thường tổng quát37. Thú thanh nhàn
12. Dại khôn38. Thú tiêu dao
13. Giới dĩ phú lăng bần (Răn người cậy giàu mà coi thường người nghèo)39. Thế gian biến đổi
14. Giới sùng Phật vô ích (Răn người sùng bái Phật vô ích)40. Thế sự
15. Giới sắc (Răn người ham sắc đẹp)41. Thế tục
16. Giới tham (Răn người có lòng tham)42. Tiêu sái tự nhiên
17. Hoà vi quý43. Vô sự
18. Khuyên đời44. Vô sự là hơn
19. Khuyến đãi bằng hữu (Khuyên đối xử với bạn)45. Thú nhàn
20. Khuyến đãi tông tộc (Khuyên đối xử với họ hàng)46. An phận thì hơn
21. Khuyến huynh đệ vật cạnh tranh (Khuyên anh em chớ tranh nhau)47. Nhân tình thế thái bài 40
22. Lòng thư thái48. Nhân tình thế thái bài 04
23. Mùa thu chơi thuyền49. Điền viên thú bài 3
24. Mặc ai tài trí50. Nhân tình thế thái bài 07 (Nhẹ đường danh lợi)
25. Mặc chê khen51. Tự thuật
26. Nhân tình thế thái bài 16 



   Bạch Vân ca
 
Thể thơ: Song thất lục bát, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 2596 lần
Đăng bởi Vanachi vào 08/07/2006 16:16
12 người thích
Chưa có trả lời
Thao tác
 
 
 
Nước Nam thường có thánh tài.
Sơn hà vững đặt ai hay tỏ tường.
Kìa Nhị Thuỷ, nọ Dao Sơn,
Bài ngọc dát nổi, âu vàng Trời cho.
Học cách vật mới dò tới chốn,
Chép ghi làm một bổn xem chơi.
Muôn việc cũng bởi tại người,
Suy ra mới biết sự đời dường bao.
...

» Xem toàn bộ bài thơ

 
  

   Cảm hứng
 
Thể thơ: Thất ngôn bát cú, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 1844 lần
Đăng bởi Vanachi vào 16/07/2007 21:54
3 người thích
1 bài trả lời
Thao tác
 
 
 

Cảm hứng

Cảm hứng (Người dịch: Ngô Lập Chi)

Thái hoà vũ trụ bất Ngu, Chu,
Hổ chiến giao tranh tiến lưỡng thù.
Xuyên huyết sơn hà tuỳ xứ hữu.
Uyên ngư tùng tước vị thuỳ khu.
Trùng hưng dĩ bốc độ giang mã,
Hậu hoạn ưng phòng nhập thất khu,
Thế sự đáo đầu lưu thuyết trước,
Tuý ngâm trạch bạn nhậm nhàn du.

Non sông nào phải buổi binh thời,
Thù đánh nhau chi khéo nực cười.
Cá vực, chim rừng, ai khiến đuổi ?
Núi xương, sông huyết, thảm đầy vơi.
Ngựa phi ắt có hồi quay cổ,
Thú dữ nên phòng lúc cắn người.
Ngán ngẩm việc đời chi nói nữa,
Bên đầm say hát nhởn nhơ chơi.


Trương truyền bài thơ này làm ra để tiên đoán việc nhà Lê sẽ trung hưng và nói đến việc họ Trịnh chuyên quyền lấn áp vua lê. Và những việc của ông tiên đoán điều không sai một mảy.
 
  

   Hữu cảm kỳ 1
 
Thể thơ: Thất ngôn bát cú, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 2097 lần
Đăng bởi Vanachi vào 16/07/2007 21:50
4 người thích
1 bài trả lời
Thao tác
 
 
 

Hữu cảm kỳ 1

Có cảm xúc kỳ 1 (Người dịch: Ngô Lập Chi)

Nghịch tặc xương cuồng phạm đế kinh,
Chủ ưu thần nhục trọng thương tình.
Hề tô cửu uất thương sinh vọng,
Ðiếu phạt thuỳ hưng thời vũ binh.
Tứ hải y quy dân đới cựu,
Cửu thiên chiêu yết nhật trùng minh.
Cổ lai, nhân giả tư vô địch,
Hà tất khu khu sự chiến tranh.

Giặc giã tung hoành lấn đế kinh,
Vua tôi lo lắng xiết bao tình.
Mong mưa, chan chứa lòng dân vọng,
Trừ bạo, tưng bừng đạo nghĩa binh.
Bốn bể vui theo người đạo đức,
Khắp nơi lại thấy cảnh thanh bình.
Xưa nay nhân giả là vô địch,
Lọ phải khư khư thích chiến tranh.

 
  

   Hữu cảm kỳ 2
 
Thể thơ: Thất ngôn bát cú, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 952 lần
Đăng bởi Vanachi vào 16/07/2007 21:51
1 người thích
1 bài trả lời
Thao tác
 
 
 

Hữu cảm kỳ 2

Có cảm xúc kỳ 2 (Người dịch: Ngô Lập Chi)

Lạc lạc can qua hận mãn tiền,
Nhân dân bồn thoáng dục cầu tiền.
Điên liên huề bạo ta vô địa,
Ái hộ căn liên hạnh hữu thiên.
Chỉ định vị văn quy mã nhật,
Khai minh cấp tưởng thuộc trư niên.
Nhất chu khí vận chung nhi thuỷ,
Bác, phục đô tòng thái cực tiên.

Ngán nỗi can qua mãi thế ư
Nhân dân mong được chốn an cư
Kéo nhau lũ lượt tìm nơi ẩn
Cứu kẻ phiêu lưu có chỗ nhờ
Bình định còn chờ ngày nghỉ ngựa
Thái bình những đợi buổi năm trư
Tuần hoàn một lẽ cùng chung thuỷ
Bác phục nguyên từ thái cực xưa.

 
  

   Sấm ký (I)
 
Thể thơ: Thất ngôn bát cú, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 2910 lần
Đăng bởi Vanachi vào 10/02/2006 19:50
18 người thích
Chưa có trả lời
Thao tác
 
 
 
Khỉ hú trời Nam cá hoá rồng,
Gà kêu Nam Bắc hội Hoa Long,
Lần tay đếm lại Năm Ba Chín,
Mới thấy điềm may giống Lạc Hồng.
Chăm chỉ chờ ngày sang Mậu Ngũ,
Ước ao đặng thấy buổi Canh Thân,
Cho hay bốn bể ba đào dậy,
Cù rống kêu vang giống Lạc Hồng.

Sấm ký của Trạng Trình đối với nước Việt.
 
  

   Sấm ký (II)
 
Thể thơ: Thể loại khác, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 2785 lần
Đăng bởi Vanachi vào 10/02/2006 20:31
Đã sửa 1 lần, lần sửa cuối bởi Vanachi vào 28/05/2006 06:18
2 người thích
Chưa có trả lời
Thao tác
 
 
 
Vận lành mừng gặp tiết lành
Thấy trong quốc ngữ lập thành nên câu
Một câu là một nhiệm màu
Anh hùng gẫm được mới hầu giá cao
Trải vì sao mây che Thái Ất
Thủa cung tay xe nhật phù lên
Việt Nam khởi tổ xây nên
Lạc Long ra trị đương quyền một phương
...

» Xem toàn bộ bài thơ

 
  

   Sấm ký (III)
 
Thể thơ: Thất ngôn bát cú, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 1916 lần
Đăng bởi Vanachi vào 10/08/2007 15:52
6 người thích
1 bài trả lời
Thao tác
 
 
 

Sấm ký (III)

Sấm ký (III) (Người dịch: (Không rõ))

Thái hoà vũ trụ bất Ngu Chu,
Hỗ chiến giao tranh tiếu lưỡng thù.
Xuyên huyết sơn hài tuỳ xứ hữu,
Uyên ngư tùng trước vị thuỳ khu.
Trùng hưng dĩ bốc độ giang mã,
Hậu hoạn ưng phòng nhập thất khu.
Thế sự đáo đầu hưu thuyết trước,
Tuý ngâm trạch bạn nhậm nhàn du.

Thái hoà chẳng thấy cảnh Ngu Chu,
Hai phái thù hằn chém giết nhau.
Nhuộm máu phơi xương đà khắp chốn,
Xua chà đuổi sẻ vị ai đâu ?
Trùng hưng duỗi ngựa qua sông trước,
Hậu hoạn phòng beo tiến cửa sau.
Ngán nỗi việc đời thôi phó mặc,
Say rồi dạo suối hát vài câu.


Những năm Quang Thiệu (1516-1526), gặp lúc loạn lạc, Nguyễn Bỉnh Khiêm về ẩn cư để dạy học trò, lấy Đạo làm vui, chẳng cầu danh tiếng, nhưng sang đến thời đầu niên hiệu Thống Nguyên (tức Lê Hoàng Đệ Thung) thì Trịnh Tuy và Mạc Đăng Dung cũng đều có ý hiếp chế Thiên tử để sai khiến chư hầu, hai bên gây cuộc nội chiến, khiến trong nước chịu cảnh lầm than, lúc ấy ông có cảm hứng bài thơ này.

Sở dĩ có bài thơ trên vì ông biết rõ nhà Lê sẽ được trung hưng, dẫu rằng ngày nay tạm phải tìm kế an thân, nhưng rồi sau đây tất nhiên sẽ lại khôi phục được nước, mà câu: Beo tiến cửa sau, chỉ là nói kín đó thôi. Quả nhiên về sau, nhà Lê trung hưng, bốn phương trở lại yên tịnh, bấy giờ bạn hữu đều khuyên ông ra làm quan, đến năm 44 tuổi ông mới chịu ra ứng thí, khoa hương thi ấy, ông được đỗ đầu, rồi năm sau, tức là năm thứ 6 đời nhà Mạc (1535), lại ra tỉnh thì được đỗ thứ nhất, khi vào đình đối, lại đỗ Tấn Sĩ đệ nhứt danh, được bổ chức Đông Các Hiệu Thư, trong thời Thái Tông nhà Mạc, ông có làm 2 bài thơ "Xuân thiên ngự tửu", đều được hạng ưu, rồi thăng chức Hữu Thị Lang Hình Bộ, sau thời gian ngắn lại thăng chức Tả Thị Lang, kiêm chức Đông Các Đại Học Sĩ.
 
  

   Trung Tân ngụ hứng
 
Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong, thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đã được xem 2006 lần
Đăng bởi Vanachi vào 16/07/2007 20:55
Đã sửa 1 lần, lần sửa cuối bởi Vanachi vào 22/09/2011 08:56
20 người thích
2 bài trả lời
Thao tác
 
 
 

Trung Tân ngụ hứng

Thơ ngụ hứng ở quán Trung Tân (Người dịch: Ngô Lập Chi)

Nhân thôn quán tây nam,
Giang thuỷ quán tây bắc.
Trung hữu bán mẫu viên,
Viên tại Vân Am trắc.
Luân ưởng trần bất đáo,
Hoa trúc thủ tự thực.
Trượng lý tập hoa hương,
Trản giả xâm hoa sắc.
...

Sông ngòi vòng tây bắc,
Làng xóm bọc tây nam.
Giữa có nửa mẫu vườn,
Vườn ở bên Vân am.
Xe ngưa bụi không đến,
Hoa, trúc tay tự trồng.
Gậy, dép bén mùi hoa,
Chén, cốc ánh sắc hồng.
...

» Xem toàn bộ bài thơ

» Hiện dịch nghĩa


Quán Trung Tân: do Nguyễn Bỉnh Khiêm, khi về ở ẩn tại quê nhà, đã cùng các vị bô lão dựng lên, vừa là nơi "thắng địa" (vùng đất đẹp hơn cả), vừa là nơi nghỉ ngơi cho những người qua đường. Quán Trung Tân đã trở thành đê tài quen thuộc trong thơ văn Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Nguồn: Lý Tế Xuyên, Vũ Quỳnh, Kiều Phú, Lê Thánh Tông, Ngô Chi Lan, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nxb Văn Nghệ, TP HCM, 1998
 
  





© 2004-2014 Vanachi